ದೆಹಲಿಯ ಹೊಗೆಮಂಜು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಮಳೆಯಿಲ್ಲ - ಕೃತಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೂ ಹಿನ್ನಡೆ!!

ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜನರು ಉಸಿರಾಡುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ದಟ್ಟ ಹೊಗೆಮಂಜು ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೆಹಲಿ ಜನರಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ನಿರಾಸೆಯ ಸುದ್ದಿ ನೀಡಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಳೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡಾ. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ

ನವೆಂಬರ್ 12 ಮತ್ತು 13ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಳೆಯಾಗುವಷ್ಟು ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುವ ಆತಂಕವಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಯಾದಾಗ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಜನರು ತಕ್ಷಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ

ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಡಚಣೆ ಅಥವಾ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟರ್ಬೆನ್ಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿದ ಮಳೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೆಹಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಮಳೆಯನ್ನು ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಡಚಣೆ ಎಂದರೆ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಭಾಗದಿಂದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಭಾರತದತ್ತ ಚಲಿಸುವ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮೋಡಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ನೆಲದ ಸಮೀಪವೇ ಉಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಕೃತಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೂ ಹವಾಮಾನ ಅಡ್ಡಿ

ದೆಹಲಿಯ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೃತಕ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೋಡಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕ್ಲೌಡ್ ಸೀಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಅಯೋಡೈಡ್ ಅಥವಾ ಒಣ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯ ಮೋಡಗಳು, ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಮಟ್ಟದ ಮೋಡಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಳೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸಂವಹನಾತ್ಮಕ ಮೋಡಗಳ ಕೊರತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಕೃತಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ನಿಗಾ

ಇದರ ನಡುವೆ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 15 ಅಥವಾ 16ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡು ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಸಾಗಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದತ್ತ ಚಲಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದತ್ತ ಸಾಗಿದರೆ, ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಗಾಳಿ ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೇ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ

ಸದ್ಯ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಧೂಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಚಳಿಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ದೆಹಲಿಯ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಮಳೆಯೊಂದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿ ಜನರು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತಲೂ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.