ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬರೀ ಹಬ್ಬ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯ ಮುನ್ನುಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಬರೀ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಹೊಸ ಆಸೆಗಳು, ಹೊಸ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಯುಗಾದಿ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. 'ಯುಗ' ಎಂದರೆ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಕಾಲಘಟ್ಟ, ಮತ್ತು 'ಆದಿ' ಎಂದರೆ ಆರಂಭ. ಅಂದರೆ, ಹೊಸ ಕಾಲದ ಆರಂಭ ಎಂದರ್ಥ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನವಂತೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯುಗಾದಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿಯನ್ನು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಯುಗಾದಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಋತುವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಮೌನ ಕಳೆದು ಪ್ರಕೃತಿಯು ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮರಗಿಡಗಳು ಹಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿ ಹೊಸ ಚಿಗುರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಹೂವುಗಳು ಅರಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆಯ ಗಾಯನ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಮಾನವನ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಸಂಭ್ರಮವೂ ಹೌದು.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ತಯಾರಿಯು ಮನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಣ್ಣ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿ, ಬಾಗಿಲುಗಳಿಗೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮಾವಿನ ಎಲೆಯು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ರಂಗೋಲಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ 'ಪಂಚಾಂಗ ಶ್ರವಣ'. ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬೆಳೆ ಹೇಗಿರಲಿದೆ, ಯಾವ ರಾಶಿಯವರಿಗೆ ಅದೃಷ್ಟ ತರಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜನರು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಯುಗಾದಿಯ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಾಗವೆಂದರೆ 'ಯುಗಾದಿ ಪಚಡಿ' ಅಥವಾ 'ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ'. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ (ಬೆಲ್ಲ), ಕಹಿ (ಬೇವು), ಹುಳಿ (ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು), ಉಪ್ಪು, ಖಾರ ಮತ್ತು ಒಗರು ಎಂಬ ಆರು ರುಚಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಆಹಾರವಲ್ಲ, ಜೀವನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಷ್ಟಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ, ಎರಡನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಪ್ರಸಾದವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೌದು, ಈ ಯುಗಾದಿ ಎಂಬುದು ಹಳೆಯದನ್ನು ಮರೆತು ಹೊಸ ಜೀವನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವ ಮಹಾನ್ ಪರ್ವಕಾಲ. ಇದು ನಮಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಬಾಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಈ ಆರಂಭವು ಎಲ್ಲರ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ಆಶಯ.
