ನಮಸ್ಕಾರ ಗೆಳೆಯರೇ, ಇವತ್ತು ನಾವು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದ್ರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಒಂದು ಹೆಸರು ಅಂದ್ರೆ ಅದು 'ಶ್ರೀ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ'. ಬರೀ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ರೇನೆ ಮೈ ರೋಮಾಂಚನ ಆಗುತ್ತೆ ಅಲ್ವಾ? ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಈ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ, ಅಂದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅಜೇಯ ದೊರೆ ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿದ್ದ. ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೋಚಕ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.nನೀವು ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿದ್ರೆ, ಈ ಶೌರ್ಯದ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತ ಪೂರ್ತಿ ಓದಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶೇರ್ ಮಾಡಬೇಕು.
ಯಾರೀತ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ? ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಪ್ರತಿಮ ಕಲಿ!
ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ. ಈ ವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅರಸ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಬರೀ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಪುಲಿಕೇಶಿ ಬರೀ ಯುದ್ಧ ಮಾಡೋದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಅಪಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದವನು. ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿಯ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ರೆ ಇವನ ಕಾಲದ ವೈಭವ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಆದರೆ, ಇವನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಇರೋದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ. ಇವನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರೋಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಮಂಡಿಯೂರುತಿದ್ದರಂತೆ!
ಉತ್ತರ Vs ದಕ್ಷಿಣ: ಹರ್ಷವರ್ಧನನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟು!
ಅದು ಸುಮಾರು 7ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಮಯ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನೌಜ್ನ ರಾಜ ಹರ್ಷವರ್ಧನ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅಜೇಯನಾಗಿದ್ದ. ಅವನನ್ನ ಸೋಲಿಸೋರೇ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋವಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಹರ್ಷವರ್ಧನ, "ಸಕಲೋತ್ತರ ಪಥೇಶ್ವರ" (ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಕಲ ಭಾಗಗಳ ದೊರೆ) ಅನ್ನೋ ಬಿರುದನ್ನ ಹೊಂದಿದ್ದ. ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಹರ್ಷವರ್ಧನ, ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದ.
ಅವನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಆನೆಗಳು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸೈನಿಕರಿದ್ದರು. ಹರ್ಷನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನ ಗೆಲ್ಲೋದು ಸುಲಭ ಅನ್ಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕುಲತಿಲಕ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ!
ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧ: ಕನ್ನಡಿಗರ ರಣಗರ್ಜನೆ!
ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡು ಮಹಾನ್ ಸೈನ್ಯಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದವು. ಒಂದು ಕಡೆ ಉತ್ತರ ಪಥದ ಅಧಿಪತಿ ಹರ್ಷವರ್ಧನ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಲಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ. ಯುದ್ಧ ಅಂದ್ರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುದ್ಧ ಅಲ್ಲ, ಇತಿಹಾಸವೇ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಂತಹ ಮಹಾಸಮರ ಅದು. ಹರ್ಷನ ಆನೆಗಳ ಪಡೆಯನ್ನ ನಮ್ಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸೈನಿಕರು ಬಹಳ ಜಾಣತನದಿಂದ ಚದುರಿಸಿದರು.
ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಅದಮ್ಯ ಸಾಹಸದ ಮುಂದೆ ಹರ್ಷವರ್ಧನನ ಸೈನ್ಯ ತತ್ತರಿಸಿ ಹೋಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪಿದ ಹರ್ಷವರ್ಧನ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನ ದಾಟದೆ ವಾಪಸ್ ಓಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂದು ಪುಲಿಕೇಶಿ ಆ ಯುದ್ಧವನ್ನ ಗೆಲ್ಲದೇ ಹೋಗಿದ್ರೆ, ಇವತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು!
'ದಕ್ಷಿಣಪಥೇಶ್ವರ' ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಬಿರುದು!
ಈ ಮಹಾನ್ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಗೆ "ದಕ್ಷಿಣಪಥೇಶ್ವರ" ಎಂಬ ಗೌರವ ಬಿರುದು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅಂದ್ರೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಇವನೇ ಒಡೆಯ ಅಂತ ಜಗತ್ತು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ವಿಶೇಷ ಅಂದ್ರೆ, ಸೋತ ಹರ್ಷವರ್ಧನ ಕೂಡ ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಶೌರ್ಯವನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಈ ಒಂದು ಯುದ್ಧವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
ಐಹೊಳೆಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕವಿ ರವಿಕೀರ್ತಿ ಈ ವಿಜಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಹರ್ಷವರ್ಧನನ ಹರ್ಷವನ್ನೇ (ಸಂತೋಷವನ್ನೇ) ಪುಲಿಕೇಶಿ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ" ಅಂತ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ನಾವು ಯಾಕೆ ಈ ದಿನವನ್ನ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು?
ಗೆಳೆಯರೇ, ನಮಗೆ ಇವತ್ತು ಎಷ್ಟೋ ಜಾಗತಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ನೆನಪಿರುತ್ತವೆ, ಆದ್ರೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಇಂತಹ ದಿನಗಳು ಮರೆತು ಹೋಗ್ತಿವೆ. ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಈ ವಿಜಯ ಬರೀ ಒಬ್ಬ ರಾಜನ ಗೆಲುವಲ್ಲ, ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಗೆಲುವು. ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದ ವೀರ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಹಸ ಗಾಥೆ ಇದು.
ಬಾದಾಮಿಯ ಆ ಗುಹೆಗಳನ್ನ ನೋಡುವಾಗ, ಐಹೊಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನ ಸುತ್ತುವಾಗ ನಮಗೆ ಈ ವೀರ ಇತಿಹಾಸ ನೆನಪಾಗಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇಂತಹ ಶೌರ್ಯದ ಕಥೆಗಳನ್ನ ನಾವು ಹೇಳಿಕೊಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ನಾಡು ಬರೀ ಸುಂದರವಲ್ಲ, ಇದು ವೀರರ ಬೀಡು ಅನ್ನೋದನ್ನ ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ: ನರ್ಮದಾ ನದಿ ಇಂದಿಗೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದ್ರೆ ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪುಲಿಕೇಶಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಆ ವಿಜಯದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಅಜರಾಮರ. ಕನ್ನಡ ಕುಲತಿಲಕ, ಮಹಾರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಗೆ ನಮ್ಮದೊಂದು ಕೋಟಿ ನಮನಗಳು!
ಸಲಹೆ: ನಿಮಗೇನಾದ್ರೂ ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಐಹೊಳೆಗೆ ಹೋಗೋ ಚಾನ್ಸ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳನ್ನ ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಶೌರ್ಯದ ಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸದ್ದು ಮಾಡ್ತಿವೆ.
