ನಿದ್ರೆ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ನೀಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವರ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಜನರು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದೇನೆಂದರೆ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಮುಂಜಾನೆ 3 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುವುದು. ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರವಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ನಿದ್ರೆ ಹತ್ತುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹವು ನಿಮಗೆ ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.
ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ
ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದೇಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುವಾಗ 'ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್' ಎಂಬ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ನೀವು ಅತಿಯಾದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಕೆಲಸದ ಹೈರಾಣು ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಈ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅವಧಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಂದರೆ ಮುಂಜಾನೆ 3 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಠಾತ್ ಏರಿಕೆಯು ಮೆದುಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ನಿದ್ರಾ ಚಕ್ರದ ಗುಟ್ಟು
ನಮ್ಮ ನಿದ್ರೆಯು ಸತತವಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಸುಮಾರು 90 ನಿಮಿಷಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಹಗುರವಾದ ನಿದ್ರೆಗೆ (Light Sleep) ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಮುಂಜಾನೆ 3 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಈ ಹಗುರವಾದ ನಿದ್ರೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮನೆಯ ಯಾವುದೋ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದ, ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಕಿರಿಕಿರಿ ಕೂಡ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೆದುಳು ಹಗುರ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅರೆಬರೆ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಕೂಡ ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಬಹುದು.
ರಕ್ತದ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರ
ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಒಳಗಡೆ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರವಿದೆ, ಇದನ್ನು 'ಸರ್ಕೇಡಿಯನ್ ರಿದಮ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶವಿರುವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ಇಳಿಯಬಹುದು. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ದೇಹವು ಅಡ್ರೆನಲಿನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅನಿಯಮಿತ ನಿದ್ರಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಸೇವಿಸುವ ಕಾಫಿ-ಟೀ ನಿಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು
ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಸಿದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು REM (Rapid Eye Movement) ಎಂಬ ನಿದ್ರಾ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ಚಿಂತೆಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಗೊಂಡು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ 3 ಗಂಟೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಸಮಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವು ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾ ಹಂತಗಳ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರಗಳು
ನೀವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗುವ ಮತ್ತು ಏಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಮಲಗುವ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಮೊಬೈಲ್ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರಿ ಹಗುರವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯನ್ನು ತಂಪಾಗಿ, ಕತ್ತಲಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸರಿದಾರಿಗೆ ತಂದು ನಿಮಗೆ ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವು.
