ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಭ್ರಮ - ಧನ್ತೇರಸ್, ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ!!

ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಮನೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ದೀಪಗಳ ಅಲಂಕಾರ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ತಯಾರಿ, ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಭಾನುವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ತಿಥಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಒಂದೇ ದಿನ ಬಂದಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಧನ್ತೇರಸ್ ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ಭಾಯಿ ದೂಜ್ ನವೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲಿದೆ.

ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಧನ್ತೇರಸ್, ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ, ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಭಾಯಿ ದೂಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಚರಣೆಗಳು ಈ ಹಬ್ಬದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ, ಬೆಳಕು, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಕುಟುಂಬದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಒಳಿತಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೀಪಾವಳಿ 2026 - ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ

• ನವೆಂಬರ್ 5, ಗುರುವಾರ - ವಸುಬರಸ್ / ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳು ಈ ದಿನದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಗೋವು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.

• ನವೆಂಬರ್ 6, ಶುಕ್ರವಾರ - ಧನ್ತೇರಸ್: ಸಂಪತ್ತು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಧನ್ವಂತರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹಾಗೂ ಕುಬೇರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ನವೆಂಬರ್ 7, ಶನಿವಾರ - ಕಾಳಿ ಚೌದಸ್: ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

• ನವೆಂಬರ್ 8, ಭಾನುವಾರ - ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ, ಚೋಟಿ ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ: ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆದರೆ, ಸಂಜೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಗಣೇಶ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

• ನವೆಂಬರ್ 9, ಸೋಮವಾರ - ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಚರಣೆಗಳು: ಕೆಲವು ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದೇವತಾ ಆರಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ನವೆಂಬರ್ 10, ಮಂಗಳವಾರ - ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ / ಅನ್ನಕೂಟ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಗೋವರ್ಧನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ.

• ನವೆಂಬರ್ 11, ಬುಧವಾರ - ಭಾಯಿ ದೂಜ್: ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬದೊಂದಿಗೆ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಧನ್ತೇರಸ್ - ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಆರಾಧನೆ

ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ತೇರಸ್ ಮೊದಲನೆಯದು. ಇದನ್ನು ಧನತ್ರಯೋದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರು ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ವೇಳೆ ಅಮೃತ ಕಲಶದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದ ದೇವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧನ್ತೇರಸ್ ದಿನ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಪಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಉಪಯೋಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಶುಭವೆಂದು ಅನೇಕರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದುಬಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಖರೀದಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಸಂಜೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಕುಬೇರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ.

ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ

2026ರ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಎರಡೂ ನವೆಂಬರ್ 8ರ ಭಾನುವಾರವೇ ನಡೆಯಲಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಈ ಬಾರಿಯ ತಿಥಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯನ್ನು ನರಕಾಸುರನ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಜಯದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನರಕಾಸುರನ ಸಂಹಾರದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರ ಮೂಲಕ ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ದಿನ ಸಂಜೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಹೊಸ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು, ಅಂಗಡಿ-ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿಯಿಂದಾಗಿ ದಿನಾಂಕಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ

ದೀಪಾವಳಿಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 11.27ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.31ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿ ಇರುವ ಸಂಜೆ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರುವುದರಿಂದ ಮುಖ್ಯ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಈ ತಿಥಿಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಒಂದೇ ದಿನ ಬಂದಿವೆ. ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆಯ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಚಾಂಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ

ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅನ್ನಕೂಟ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಗೋವರ್ಧನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಗೋಕೂಲದ ಜನರನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಈ ದಿನ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ ಅಥವಾ ಬಲಿ ಪ್ರತಿಪದೆ ಎಂದೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಈ ದಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಚರಣೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ನವೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಭಾಯಿ ದೂಜ್

ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯೇ ಭಾಯಿ ದೂಜ್. ಇದನ್ನು ಭಾವು ಬೀಜ್ ಅಥವಾ ಭ್ರಾತೃದ್ವಿತೀಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರಿಗೆ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು ಆರತಿ ಮಾಡಿ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಹೋದರರು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಹಬ್ಬವು ಕುಟುಂಬದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಾನ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವುದೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.

ಪೂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ

ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪೂಜೆಗಳ ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನವದೆಹಲಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವವರು ತಮ್ಮ ನಗರ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪಂಚಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಭಾಯಿ ದೂಜ್ ತಿಲಕದ ಸಮಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2026ರ ದೀಪಾವಳಿ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಧನ್ತೇರಸ್‌ನಿಂದ ಭಾಯಿ ದೂಜ್‌ವರೆಗೆ ಹಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿವೆ. ಈ ಬಾರಿ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಒಂದೇ ದಿನ ಬಂದಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ದಿನಾಂಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನೂ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಬಹುದು.