ಅಣಬೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣಬೆಯೂ ತಿನ್ನಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವಿಷಕಾರಿ ಅಣಬೆಗಳು ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಅಣಬೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಣಬೆಗಳ ಪೈಕಿ ಡೆತ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮಶ್ರೂಮ್ (Death Cap Mushroom) ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕವೆಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Amanita phalloides.
ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ
ಡೆತ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮಶ್ರೂಮ್ನಲ್ಲಿ ಅಮಾಟಾಕ್ಸಿನ್ (Amatoxin) ಎಂಬ ವಿಷಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಅಮಾಟಾಕ್ಸಿನ್ಗಳು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಯಕೃತ್ತಿನ ಕೋಶಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಲಿವರ್ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ ಬಹು ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವಿಷದ ಪರಿಣಾಮ ತಕ್ಷಣವೇ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಣಬೆ ಸೇವಿಸಿದ ಹಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಿಕ ಮಾತ್ರ ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನು
CDC ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷಕಾರಿ ಅಣಬೆ ಸೇವಿಸಿದ ಸುಮಾರು 6 ರಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಿಕ ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು, ವಾಕರಿಕೆ, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಅತಿಸಾರದಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದ ನಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಪಾಯ ಮುಗಿದಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಹಾನಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರಬಹುದು.
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಲಿವರ್ ಎನ್ಜೈಮ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ತೊಂದರೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಯಕೃತ್ತಿನ ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾಗಿ ಲಿವರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಬೇಯಿಸಿದರೂ ವಿಷ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ
ಡೆತ್ ಕ್ಯಾಪ್ನಂತಹ ಅಮಾಟಾಕ್ಸಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಅಣಬೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದರೆ ವಿಷ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಆದರೆ ಅಮಾಟಾಕ್ಸಿನ್ಗಳು ಶಾಖಕ್ಕೆ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಡುಗೆ, ಒಣಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಬಣ್ಣ, ಆಕಾರ ಅಥವಾ ರುಚಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಅಣಬೆಗಳು ನೋಡಲು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
2025ರ ನವೆಂಬರ್ನಿಂದ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ವರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಮಾಟಾಕ್ಸಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಅಣಬೆ ಸೇವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 39 ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದವು. CDC ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರಿಗೆ ಲಿವರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಾಡಿನಿಂದ ಅಣಬೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದೇ ಈ ವಿಷಪೂರಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಕಾರಕ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.
ಅಣಬೆ ತಿನ್ನುವಾಗ ಏನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಕಾಡು ಅಥವಾ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಬೆಳೆಯುವ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ತಜ್ಞರ ಖಚಿತ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸೇವಿಸಬಾರದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಅಣಬೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಇರುವವರು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆದ ಅಪರಿಚಿತ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತಿನ್ನದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅಪರಿಚಿತ ಅಥವಾ ಕಾಡು ಅಣಬೆ ಸೇವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವಾಂತಿ, ಅತಿಸಾರ, ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಅಥವಾ ವಾಕರಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫುಡ್ ಪಾಯಿಸನಿಂಗ್ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಸೇವಿಸಿದ ಅಣಬೆಯ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಫೋಟೋ ಇದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು. ಆರಂಭಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಳಂಬವಾಗದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಡೆತ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮಶ್ರೂಮ್ನ ಅಪಾಯ ಅದರ ವಿಷಕಾರಿತನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಅಣಬೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಗುರುತಿಸಿ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೂರವಿರುವುದೇ ಉತ್ತಮ.