ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟರೂ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲದ ಹುಲಿಯೊಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (Buxa Tiger Reserve) ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿಯೊಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸುರಂಗ ತೋಡಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂನಿಂದ ಮರಳಿ ಕರೆತಂದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿಗೆ 'ದೂವರ್ಸ್ ರಾಣಿ' (Dooars Rani) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಟಿ-138 (T-138) ಎಂಬ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹುಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಹುಲಿ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂನಿಂದ ಮರಳಿ ಬಕ್ಸಾಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದ ಹುಲಿ, ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ತನ್ನ ವಾಸದ ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಈ ಘಟನೆ ನವೆಂಬರ್ 9 ಮತ್ತು 10ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸುರಂಗ ತೋಡಿ ಪರಾರಿ!
ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2.2 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಶೇಷ ಆವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಈ ಹುಲಿಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹುಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಆವರಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಬಲವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಡಿಪಾಯ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಹುಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಬೇಲಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಗೆದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುರಂಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಅಡಿ ದಪ್ಪದ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಆಳದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಡಿಪಾಯದ ಕೆಳಗಿನಿಂದಲೇ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ 8ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸುಮಾರು 2 ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ನಂತರ ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಹುಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬೇಲಿಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಗೆದು ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಹುಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದೇಕೆ?
ಈ ಕಥೆಯ ಆರಂಭವೇ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದೂವರ್ಸ್ ರಾಣಿ ಮೂಲತಃ ಬಿಹಾರದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ (Valmiki Tiger Reserve) ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಬಕ್ಸಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾದ ಹುಲಿ.
ಬಕ್ಸಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಹುಲಿಗಳ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಹುಲಿ ಬಕ್ಸಾದಿಂದ ಹೊರಟು ಅಸ್ಸಾಂನ ರೈಮೋನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ (Raimona National Park) ಕಡೆಗೆ ತೆರಳಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಸಂಚರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮೀಪ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹುಲಿ ಸಾಕು ಹಂದಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದ ವರದಿಗಳೂ ಬಂದಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದವು. ನವೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೊಕ್ರಝಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಿಲಾಗುರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿ ಹುಲಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಕ್ಸಾಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು.
ಮತ್ತೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಹಠ ಹಿಡಿದ ದೂವರ್ಸ್ ರಾಣಿ!
ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹುಲಿ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರವೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದು, ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಹುಡುಕಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಬೇಲಿಯ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ತೋಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ ಹುಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದ ಅನುಭವವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹುಲಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮೂಲಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿವೆ.
ಹುಲಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಹುಲಿ ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹುಡುಕಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
- ಸುಮಾರು 60 ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮೂರು ಆನೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಹುಲಿಯ ಚಲನವಲನದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
- ಹುಲಿಯ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಕಾಲರ್ ಮೂಲಕ ಅದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಹಿರಿಯ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಹುಲಿ ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ 27ನೇ ಮೈಲಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್
- ಓರಾನ್ ಕೂಡ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದರು.
ಹುಲಿ ಬಕ್ಸಾ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಸ್ಸಾಂ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಕ್ಸಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಏಕೆ?
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 760 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯವು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಬದಲಾವಣೆ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಹುಲಿ ಸಂತತಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಬಿಹಾರದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕರೆತರಲಾಗಿದ್ದ ಟಿ-138 ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿಯನ್ನು ಬಕ್ಸಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಆಹಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಎದುರಾದ ಹೊಸ ಸವಾಲು!
ಬಕ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ದೂವರ್ಸ್ ರಾಣಿ ಪದೇಪದೇ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹುಲಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಅದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯನ್ನು ಆವರಣದಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಹುಲಿ ತಾನೇ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಯೋಜನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ತನ್ನದೇ ಆದ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ದೂವರ್ಸ್ ರಾಣಿ ಈಗ ಸುದ್ದಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಈ ಹುಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಸ್ಸಾಂ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಬಕ್ಸಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಹೊಸ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
Comments