ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ರೈಡ್ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಅಥವಾ ಟಿಪ್ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಓಲಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA) ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ಇಂತಹ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಓಲಾ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಎಎನ್‌ಐ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ಗೆ (ANI Technologies) ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಗಡ ಟಿಪ್ ಪಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರು ರೈಡ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೈಡ್ ಬೇಗನೆ ಖಚಿತವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಟಿಪ್ ನೀಡಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮವು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಸಿಪಿಎ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ಸಿಸಿಪಿಎ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನ್ಯಾಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ರೈಡ್‌ಗೂ ಮುನ್ನ ಟಿಪ್ ಕೇಳುವುದು ತಪ್ಪು: ಓಲಾಗೆ ಸಿಸಿಪಿಎ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾವುದಾದರೂ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಆ ಸೇವೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಟಿಪ್ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಓಲಾ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈಡ್ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ನೀಡುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಸಿಸಿಪಿಎ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದೆ.
ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಚಾಲಕರು ರೈಡ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ನೀಡಿದರೆ ಬೇಗ ರೈಡ್ ಖಚಿತವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವುದು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ (Dark Pattern) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನಗತ್ಯ ಪಾವತಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ, ಮುಂಗಡ ಟಿಪ್ ಆಯ್ಕೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆದೇಶ
ಓಲಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸಿಸಿಪಿಎ, ಅದರ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಎಎನ್‌ಐ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಟಿಪ್’, ‘ಆಡ್-ಆನ್’ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೈಡ್‌ಗೂ ಮುನ್ನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕ್ರಮ ನೀಡಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅನುಸರಣಾ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆಯೂ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಓಲಾ ತನ್ನ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಯಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕರು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಟಿಪ್ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಸೇವೆ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಟಿಪ್ ನೀಡಬಹುದು.
ಆದರೆ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಟಿಪ್ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಿಸಿಪಿಎಯ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಟಿಪ್ ಎನ್ನುವುದು ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಪಾವತಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಅದನ್ನು ರೈಡ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಚಾಲಕರಿಂದ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವಾಗ, ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಟಿಪ್ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರಬೇಕು.
ಸಿಸಿಪಿಎ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ
ಓಲಾ ಕಂಪನಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಅವರು, ರೈಡ್ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಟಿಪ್ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಓಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌ಗಳು, ಅನಗತ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಯಾಬ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ಸಿಸಿಪಿಎಯ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ರೈಡ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಟಿಪ್ ನೀಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಲಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಯಾಣದ ದರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕ್ಯಾಬ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರಯಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಚಾಲಕರ ಸೇವೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಟಿಪ್ ನೀಡಬಹುದು. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಓಲಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಲ್ಲ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆ್ಯಪ್ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿಯ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿಸಿಪಿಎ ಕ್ರಮ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
Comments