ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಅಕ್ವಾನ್ ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಅಕ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತು? ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಯಾರು? ಅದರ ಅರ್ಥವೇನು? ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ.
ಅಕ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಭಾರತ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಇರಾನ್ ದೇಶವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಹೆಸರು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಕ್ವಾನ್ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ ಯಾವುದು
ಅಕ್ವಾನ್ (Akvan) ಎಂಬುದು ಇರಾನ್ ನೀಡಿರುವ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರು. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಕ್ವಾನ್-ಎ ದಿವ್ (Akvan-e Div) ಎಂಬ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ *ಶಾಹನಾಮೆ*ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕವಿ ಫಿರ್ದೌಸಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ವಾನ್ ಒಂದು ಕಾಡುಕತ್ತೆಯ ರೂಪ ತಾಳುವ ದೈತ್ಯಸ್ವರೂಪದ ಪಾತ್ರ. ಇದು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೀರ ರೋಸ್ತಮ್ನೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ವಾನ್ ರೋಸ್ತಮ್ನನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಬೇಕೇ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅರಿತ ರೋಸ್ತಮ್, ತನ್ನನ್ನು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಕ್ವಾನ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದು ಆತನನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ರೋಸ್ತಮ್ ಆ ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಅಕ್ವಾನ್ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇರಾನ್ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಅದರ ನಿಖರವಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥವನ್ನು ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಪುರಾಣದ ಪಾತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು; ಅದನ್ನೇ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಇಡುವುದು ಹೇಗೆ
ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಇಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಪೆಸಿಫಿಕ್ಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯೋಗ (UNESCAP) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿವೆ. ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ 2004ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರಿನ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 2020ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ, ಇರಾನ್, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಓಮನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯೆಮನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 13 ದೇಶಗಳು ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವೂ 13 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 169 ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ದೇಶವಾರು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ಬಳಸಿದ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇರಾನ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆಯೇ
ಇಲ್ಲ. ಇದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ. ಅಕ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇರಾನ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಚಂಡಮಾರುತ ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ ಅಥವಾ ಆ ದೇಶದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.
ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಅಕ್ವಾನ್ಗೆ ಇರಾನ್ ಸೂಚಿಸಿದ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಚಂಡಮಾರುತ ಯಾವ ದೇಶದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದ ದೇಶಕ್ಕೂ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಏಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ
ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡುವುದರ ಹಿಂದೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಕ್ಷಾಂಶ–ರೇಖಾಂಶಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಬಹುದಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಜನರು ಚಂಡಮಾರುತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಹೆಸರುಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಒಂದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ
ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾದ ತಕ್ಷಣ ಅದಕ್ಕೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಹೆಸರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ನಿರಂತರ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 62 ಕಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡುವ ಹಂತ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಶೇಷ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಿದೆ.
ಅಕ್ವಾನ್ ನಂತರ ಯಾವ ಹೆಸರು ಬರಬಹುದು
ಇರಾನ್ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ವಾನ್ ನಂತರ ಸೆಪಾಂಡ್ (Sepand) ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಇದೇ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈಗಲೇ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅಕ್ವಾನ್ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪುರಾಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರುವುದಕ್ಕೂ ಚಂಡಮಾರುತದ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಅದರ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
Comments