ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಖರೀದಿ, ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ, ಪ್ರವಾಸ – ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಆ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮನೆಯವರನ್ನು ಹಣ ಕೇಳಬಹುದೇ? ಈ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವುದು ‘ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಲ’ (Unsecured Loan). ಅಂದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಮನೆ, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಅಥವಾ ವಾರಸುದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣದಿಂದ ಈ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಾಲ ತಕ್ಷಣ ಮನ್ನಾ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊದಲು ಮೃತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಎಫ್ಡಿ, ಷೇರುಗಳು ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ವಾರಸುದಾರರು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಸಾಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಆಗಿದ್ದು, ಸಾಲ 7 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಇದ್ದರೆ, ನೀವು ಕೇವಲ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪಾವತಿಸಲು ಬದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತೀರಿ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ, ಹಣ ಅಥವಾ ಒಡವೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅದನ್ನು ‘ಕೆಟ್ಟ ಸಾಲ’ (Bad Debt/NPA) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವಜಾಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನೆಯವರನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಾಲದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಡ್ ಇದ್ದರೆ, ಮೃತರ ಆಸ್ತಿ/ಎಸ್ಟೇಟ್ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಡ್ ಇದ್ದರೆ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜಾಮೀನುದಾರ ಇದ್ದರೆ, ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಗ್ಯಾರಂಟರ್ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಾಲವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಜಾಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟರು ಮನೆಯವರನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಬಿಐ' ಗೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ ಎಂದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಅವರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದಷ್ಟೂ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿ, ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
