ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆ ಬಳಿಕ ಮಲಗುವಂತಿಲ್ಲವೇ? - ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಯದ ನಿಯಮವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್!!

ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಬರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಲಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನೀವು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಮೀಸಲು ಸ್ಲೀಪರ್ ಕೋಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 10 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಬೆಳಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಲಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ರೈಲ್ವೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ನಿರ್ಬಂಧ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಲಗಲು ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಹಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮದಲ್ಲೇ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾತ್ರಿ 10ರಿಂದ ಬೆಳಗ್ಗೆ 6ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿದ್ರೆಗೆ ಅವಕಾಶ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೈಪಿಡಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟದ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 652ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ಮೀಸಲು ಕೋಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 10ರಿಂದ ಬೆಳಗ್ಗೆ 6ರವರೆಗೆ ಮಲಗಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಈ ನಿಯಮವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತದ ಎಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಲೀಪರ್ ಕೋಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಬರ್ತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಬರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಬರ್ತ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ದಿನವಿಡೀ ಮಲಗುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಅದೇ ಬರ್ತ್ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಪತ್ನಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ

ಚೆನ್ನೈ ನಿವಾಸಿ ಎಸ್. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಅವರು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಆಕೆ ಬರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಲಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮನವಿಗೆ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿದ್ದರು.

ಅನಾರೋಗ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಆ ನಿಯಮದಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಮಲಗಲು ವಿಧಿಸಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅವರು ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲವೇ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ

ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್.ಎ. ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಿ. ಅರುಳ್ ಮುರುಗನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ರೈಲ್ವೆಯ ನಿಯಮವು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಮಧ್ಯದ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಬರ್ತ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಮಲಗುವ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಮಲಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಘಟನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಅನಾರೋಗ್ಯದವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ

ರೈಲ್ವೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೈಪಿಡಿಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 652(d) ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಲಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವಂತೆ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕೋರಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತರಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ತೊಂದರೆಯಾದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ

ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಲಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೆ, ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಹಕರಿಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ರೈಲ್ವೆ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ (RPF) ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.

ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮೊದಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ನಿಯಮದ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ.

ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

• ಮೀಸಲು ಬರ್ತ್ ಕೋಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 10ರಿಂದ ಬೆಳಗ್ಗೆ 6ರವರೆಗೆ ಮಲಗುವ ಸಮಯ.

• ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

• ಮಧ್ಯದ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಬರ್ತ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ.

• ಅನಾರೋಗ್ಯದವರು, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಮಲಗಲು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

• ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಬಂಧವು ಒಬ್ಬರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಮೀಸಲು ಕೋಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದವರು, ಅಂಗವಿಕಲರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು ಎಂದೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ವೇಳೆ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದರೆ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.