ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ ವಿಚಾರ ಮತ್ತೆ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
'ಬಲಿತ ದಲಿತ ತುಳಿತ; ನನ್ನ ಜನ ಅನಾಥ' ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂರನೇ ಮುದ್ರಣದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದವರೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ದುರ್ಬಲ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ದಲಿತ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿ.ನಾ. ರಾಮು ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಡಾ.ಕೆ. ಅನ್ನದಾನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕೆಲವರಿಗೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದ ಜನರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬುದು.
ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ರಾಜಕೀಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. 70ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಬಲರಾದವರು, ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇನ್ನೂ ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಮುಂದಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಮೀಸಲಾತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಕೆನೆಪದರ (Creamy Layer) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
'ಬಲಿತ ದಲಿತ' ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರನ್ನು 'ಬಲಿತ ದಲಿತ' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದ ವಿಚಾರ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಚಿವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿವಾದದ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, ತಾವು ಎತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕೆಂಬುದೇ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ಸಮುದಾಯದ ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಗ ಇನ್ನೂ ಮೂಲಭೂತ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತಿನ ಸಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 'ಬಲಿತ ದಲಿತ' ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
SC ಮೀಸಲಾತಿ ಒಳವರ್ಗೀಕರಣದ ಚರ್ಚೆ ಏನು?
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಏಳು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು 6:1 ಬಹುಮತದಿಂದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ (SC) ಒಳವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಉಪಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ತಲುಪುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಳವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯ ಆಧಾರ ಇರಬೇಕು.
ಇದೇ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು SC/ST ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆನೆಪದರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಯೋಜನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯದ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. SC/STಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳು OBC ಕೆನೆಪದರದ ಮಾನದಂಡಗಳಂತೆಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಹೀಗಾಗಿ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಕೆನೆಪದರ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಚಾರಗಳು ಈಗ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ನಿಲುವೇನು?
ಮೀಸಲಾತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 6ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಅವರು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿವೆ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿರುವುದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮೀಸಲಾತಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಏನು?
ಮೀಸಲಾತಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಪಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ಆರ್ಥಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜನರಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆ ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಎರಡೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 'ಬಲಿತ ದಲಿತ ತುಳಿತ; ನನ್ನ ಜನ ಅನಾಥ' ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೀಸಲಾತಿ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯಾರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು? ಈಗಾಗಲೇ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದಿರುವವರಿಗೇ ಮತ್ತೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
Comments