ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳು ಕ್ರೀಡೆಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪಿನ ಭಾಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ದಿಗ್ಗಜ ಆಟಗಾರ ಡೀಗೊ ಮರಡೋನಾ ಅವರ ‘ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್’ ಗೋಲು ಕೂಡ ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣ. 1986ರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆ ಇಂದಿಗೂ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಚರ್ಚಿತ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೋಲಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಚೆಂಡು ಇದೀಗ ಹರಾಜಾಗಿದ್ದು, 3.35 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್, ಅಂದರೆ ಅಂದಾಜು ₹32 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಮೂಲದ ಹರಾಜು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಈ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
₹10 ಮಿಲಿಯನ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಹರಾಜು ಸಂಸ್ಥೆ
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚೆಂಡಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತ ದೊರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿತ್ತು. ಹರಾಜಿಗೂ ಮುನ್ನ ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ 3.35 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ಚೆಂಡು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೊತ್ತದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ತಲುಪಲಿಲ್ಲ.
ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಬಳಿಕ ಈ ಚೆಂಡು ಪಂದ್ಯದ ರೆಫರಿ ಅಲಿ ಬಿನ್ ನಾಸ್ಸರ್ ಅವರ ಬಳಿಯೇ ಸುಮಾರು 36 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇತ್ತು. ಬಳಿಕ 2022ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದನ್ನು 2.37 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹರಾಜಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚೆಂಡಿನ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಡೋನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
‘ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್’ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು
1986ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರಡೋನಾ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಗೋಲು ಅವರ ಕೈಗೆ ತಾಗಿ ಗುರಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂದು ರೆಫರಿ ಅದನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಹೊಡೆದ ಗೋಲು ಎಂದು ಗುರುತಿಸದೆ ಗೋಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.
ಪಂದ್ಯದ ಬಳಿಕ ಈ ಗೋಲನ್ನು ಮರಡೋನಾ ಸ್ವತಃ ‘ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್’ ಅಥವಾ ‘ದೇವರ ಕೈ’ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಗೋಲು ನಂತರ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.
ಅದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರಡೋನಾ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಗೋಲನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದರು. ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಹಲವು ಆಟಗಾರರನ್ನು ಡ್ರಿಬಲ್ ಮೂಲಕ ಮೀರಿಸಿ ಅವರು ಚೆಂಡನ್ನು ಗುರಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಗೋಲನ್ನು ನಂತರ ‘ಗೋಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೆಂಚುರಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2-1 ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಬಳಿಕ ತಂಡ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಮರಡೋನಾ ಆ ಗೆಲುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
ಜೆರ್ಸಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆ
‘ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್’ ಗೋಲಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರಡೋನಾ ಧರಿಸಿದ್ದ ಜೆರ್ಸಿಯೂ ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರೀ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹರಾಜಾಗಿತ್ತು. 2022ರಲ್ಲಿ ಆ ಜೆರ್ಸಿ 9.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ವಿನಿಮಯ ದರದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸುಮಾರು ₹73 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಇದರಿಂದ ಮರಡೋನಾ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಾಂತ್ರಿಕ
ಮರಡೋನಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲಬ್ಗಳ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಿಯೋಸ್ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ 1976ರಿಂದ 1981ರವರೆಗೆ 167 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ ಅವರು 116 ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.
ನಂತರ ಬೋಕಾ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ ಒಂದು ವರ್ಷ ಆಡಿದ್ದು, 40 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 28 ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದರು. ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಪರ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 36 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ ಅವರು 22 ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯ ಇಟಲಿಯ ನೆಪೋಲಿ ತಂಡದೊಂದಿಗಿನದ್ದು. 1984ರಿಂದ 1991ರವರೆಗೆ ನೆಪೋಲಿ ಪರ 188 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮರಡೋನಾ 81 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಆಟದ ನೆರವಿನಿಂದ ನೆಪೋಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿತು.
ನಂತರ ಸೆವಿಲ್ಲಾ, ನ್ಯೂವೆಲ್ಸ್ ಓಲ್ಡ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಬೋಕಾ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ತಂಡಗಳ ಪರವೂ ಅವರು ಆಡಿದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಲ್ಲೂ ಅಮರ ಸಾಧನೆ
ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ಪರ ಮರಡೋನಾ 1977ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1994ರವರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಯುವ ತಂಡದ ಪರವೂ ಆಡಿದ್ದರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸುಮಾರು 600 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಮರಡೋನಾ ಅವರ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿಲ್ಲ. 1991ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು 15 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1994ರಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 15 ತಿಂಗಳ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಹಲವು ವಿವಾದಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅವರ ಆಟದ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಯಾರೂ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇದೀಗ ‘ಹ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್’ ಗೋಲಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಚೆಂಡು ₹32 ಕೋಟಿಗೆ ಹರಾಜಾಗಿರುವುದು ಮರಡೋನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಎಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಹರಾಜು ಸಂಸ್ಥೆಯ ₹10 ಮಿಲಿಯನ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಈಡೇರದಿದ್ದರೂ, ಈ ಚೆಂಡು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
