ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿ; ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮನವಿ!!

ಮಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಂಗಕಲೆಯಾಗಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಒಂದು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕಲೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಅಭಿನಯ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ರಾಜ್ಯ ಕಲೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಮನವಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ತಲ್ಲೂರು ಶಿವರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಬಡಗುತಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಪರಂಪರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೇಷಭೂಷಣ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.

15 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಾವಿದರು

ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 15 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಾವಿದರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾವಿರಾರು ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರೂ ಈ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯಕ್ಷಗಾನ ತಂಡಗಳು ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕುರಿತು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಹಲವು ಎಂ.ಫಿಲ್. ಪ್ರಬಂಧಗಳೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಭಾಗವತರು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲಾವಿದರು ಸಂಭಾಷಣೆ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಲೆ

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೈತಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಹಾಡುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಿಂದೆ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು, ವೇಷಭೂಷಣ ತಯಾರಿಸುವವರು, ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಕಲಾವಿದರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರಿಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ನೂರಾರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇವೆ. ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತಂಡಗಳಿಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಯುವಕರು ಈ ಕಲೆಯತ್ತ ಬರಬೇಕಾದರೆ ತರಬೇತಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಹೇಳಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಮಾನ್ಯತೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತರೆ ಕಲೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಕರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಿಯಲು ಇದರಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಕಲೆಯ ದಾಖಲೀಕರಣ, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವಕಾಶ, ಯಕ್ಷಗಾನ ತಂಡಗಳಿಗೆ ನೆರವು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಕಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಉದಾಹರಣೆ

ಕೇರಳದ ಕಥಕಳಿ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಲಾವಣಿ ಹಾಗೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ತನ್ನ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೂ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮನವಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕುರಿತು ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಿದೆ.