ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ವಿವಾದವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಮಾಸವಾದ ‘ಶ್ರಾವಣ’ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಮಾಜ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶಿವಸೇನೆಯ (ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂದೆ ಬಣ) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಘಟಕವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಶಿವಸೇನೆಯ ನಿಯೋಗವು ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ಉಗ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಶಿವಸೇನೆಯ ಉಪ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಜಯ್ ಚೌಬೆ ನೇತೃತ್ವದ ನಿಯೋಗವು ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮನವಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿಂದೂ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಕನ್ವಾರಿಯಾದವರು (ಶಿವನ ಭಕ್ತರು) ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಮಾಜ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚೌಬೆ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ಪವಿತ್ರವಾದ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಮಾಜ್ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು," ಎಂದು ಅಜಯ್ ಚೌಬೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸನಾತನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನ
ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಕೇವಲ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣಗಳಾದ ಶೃಂಗಾರ ಗೌರಿ, ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಆದಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಿವಸೇನೆ ನಾಯಕರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕನ್ವಾರಿಯಾದವರು ಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ತಂದು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸರತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಮಾಜ್ಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಭಕ್ತರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸನಾತನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳ ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಮಾಡುವ ಅಪಮಾನ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾದರೂ ನಮಾಜ್ ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವರ್ಷದ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಜುಲೈ 30 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 28 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಈ ಇಡೀ ತಿಂಗಳು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸಹ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವಸೇನೆಯ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಅಜಯ್ ಚೌಬೆ, "ನಮ್ಮ ಮನವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಿಷಯವು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ವಿವಾದದ ಕಾನೂನು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿಯ ವಿವಾದವು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ಔರಂಗಜೇಬನ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಇವೆ ಎಂಬುದು ಹಿಂದೂ ಪಕ್ಷದ ವಾದ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಸೀದಿಯ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿರುವ 'ಶೃಂಗಾರ ಗೌರಿ' ದೇವತೆಗೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಐದು ಜನ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ನಂತರ ಈ ವಿವಾದವು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆದ ವೀಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಸರ್ವೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಯ ವುಜುಖಾನಾದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆಯುವ ಜಾಗ) 'ಶಿವಲಿಂಗ' ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಪರ ವಕೀಲರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ 'ಅಂಜುಮನ್ ಇಂತೇಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿ'ಯು ಅದನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕಾರಂಜಿ (Fountain) ಎಂದು ಹೇಳಿ ಈ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತ್ತು.
ಹೆಚ್ಚಿದ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಆತಂಕ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣವು ವಾರಣಾಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಸಂಕೀರ್ಣದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೆ (ASI) ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಎಎಸ್ಐ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳ ನಡುವೆ, ಶಿವಸೇನೆಯು ಈಗ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಮಾಜ್ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿರುವುದು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಚಲನವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿಯು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.