ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದ ಇತಿಹಾಸ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಹೆಸರು ‘ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ’. ಸದ್ಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಹಳ್ಳಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದು ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ಜನನಾಯಕನ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ನಿಜಕ್ಕೂ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಒಂದು ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ.
ಕುರಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗ ಮುಂದೆ ರಾಜ್ಯದ ನಾಯಕನಾದ ಕಥೆ!
1948ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವರುಣಾ ಹೋಬಳಿಯ ‘ಸಿದ್ದರಾಮನಹುಂಡಿ’ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಸಿದ್ದರಾಮೇಗೌಡ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಬೋರಮ್ಮ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯದ ಕೃಷಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕುಟುಂಬ ಇವರದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ತುಂಬುವವರೆಗೂ ಅವರು ಶಾಲೆ ಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ! ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಲೆಯಾದ 'ವೀರಕುಣಿತ' ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿಂದಾಸ್ ಆಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇವರ ಚುರುಕುತನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಊರಿನ ದೊಡ್ಡವರು ಇವರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಐದನೇ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾದ ಇವರ ಅಕ್ಷರ ಯಾನ ಮುಂದೆ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಮೈಸೂರಿನ ಯುವರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಮುಗಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕಾನೂನು ಪದವಿ (LL.B) ಪಡೆದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾದ ಪಿ.ಎಂ. ಚಿಕ್ಕಬೋರಯ್ಯನವರ ಬಳಿ ಜೂನಿಯರ್ ಆಗಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಇವರು, ಮೈಸೂರು ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬ ಖಡಕ್ ವಾಗ್ಮಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲಕಾಲ ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ರಾಜಕೀಯ ಎಂಟ್ರಿ ಮತ್ತು 'ಕನ್ನಡ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ'
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾಷಣ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೈತ ನಾಯಕ ಪ್ರೊ. ನಂಜುಂಡಸ್ವಾಮಿ ಅವರು. 1978ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕು ಬೋರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರಾಗುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಅಡಿ ಇಟ್ಟ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, 1983ರಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ನಂತರ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆಯವರ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದ ಇವರು, ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ 'ಕನ್ನಡ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ'ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿ ತಳಹದಿ ಹಾಕಿದರು. ದೇವೇಗೌಡರು ಮತ್ತು ಜೆ.ಹೆಚ್. ಪಟೇಲರ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಇವರು ಬರೋಬ್ಬರಿ 13 ಬಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಜೆಡಿಎಸ್ನಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟನೆ ಮತ್ತು 'ಅಹಿಂದ' ಯುಗ
2005-2006ರಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಧೃತಿಗೆಡಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಹಿಂದುಳಿದವರು ಮತ್ತು ದಲಿತರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ 'ಅಹಿಂದ' (AHINDA) ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದ ಇವರು, ಅದೇ ವರ್ಷ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಬೈ-ಎಲೆಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 257 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದು ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದರು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಳ್ಳಾರಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಂದರೆ ಹೋರಾಟದ ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪ. 2010ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ ವಿಧಾನಸಭೆಯೊಳಗೆ ತೊಡೆ ತಟ್ಟಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿಯವರೆಗೆ 320 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, 2013ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಂಡು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದ ಸಿಎಂ!
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಒಂದು ಭೀತಿ ಇತ್ತು—"ಯಾವ ಸಿಎಂ ಚಾಮರಾಜನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಕುರ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು. ಗುಂಡೂರಾವ್, ಹೆಗಡೆ, ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ, ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಭಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ 2013ರಲ್ಲಿ ಸಿಎಂ ಆದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಈ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸವಾಲು ಮಾಡಿ ಚಾಮರಾಜನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 12ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸತತ 5 ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಆಡಳಿತ ಮುಗಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು! ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ "ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯ್ದೆ" ಕೂಡ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್
2013ರಲ್ಲಿ ಸಿಎಂ ಆದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಬಡವರಿಗಾಗಿ 'ಅನ್ನಭಾಗ್ಯ' (ಉಚಿತ ಅಕ್ಕಿ) ಯೋಜನೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಷೀರಭಾಗ್ಯ, ಇಂದಿರಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್, ವಿದ್ಯಾಸಿರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಡವರ ದನಿಯಾದರು. 2018ರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹಿನ್ನಡೆಯಾದರೂ, ಧೃತಿಗೆಡದೆ 2023ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಹುಮತ ತಂದುಕೊಟ್ಟು, ಮೇ 20, 2023 ರಂದು 2ನೇ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು.
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬಿಳಿ ಪಂಚೆ-ಶರ್ಟ್, ಹೆಗಲ ಮೇಲೊಂದು ಶಲ್ಯ, ನೇರ-ನಿಷ್ಠುರ ನುಡಿ—ಇದೇ ಜನಮಾನಸದ 'ಸಿದ್ದರಾಮಣ್ಣ'. ಇವತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಪವರ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ಧೂಳಿನಿಂದ ವಿಧಾನಸೌಧದ ರಾಜಬೀದಿಯವರೆಗೆ ಶೋಷಿತರ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಧ್ರುವತಾರೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.