ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ - ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಾನೂನು ಪಾಠ!!

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸೂಕ್ತ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಗತ್ಯ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂದರೇನು?

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿ, ಮನೆ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಹಂಚುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 'ಪಿತೃಪಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ' (ತಾತ ಅಥವಾ ತಂದೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು) ಮತ್ತು 'ಸ್ವಯಂ ಪಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ' (ಸ್ವಂತ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು

ಕುಟುಂಬದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆ (Family Settlement): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಿಧಾನ. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದನ್ನು ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ (Sub-Registrar) ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ 'ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರ'ದ (Partition Deed) ಮೂಲಕ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ ಉಂಟಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದಾಗ, ಸದಸ್ಯರು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 'ಹಂಚಿಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ' (Partition Suit) ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆಯುಕ್ತರ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪುಗಳು

ಅನೇಕರು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ:

ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆ ಮಾಡದಿರುವುದು: ಮೌಖಿಕ ಹಂಚಿಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪರದಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಮೌಖಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಂಬಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು.

ನೋಂದಣಿ ಮಾಡದಿರುವುದು (Registration): ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರವನ್ನು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸದಿದ್ದರೆ ಆ ಆಸ್ತಿಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಂದಣಿ ಮಾಡದ ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಫೋಡಿ (Phodi) ಮಾಡದಿರುವುದು: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಂಚಿದ ನಂತರ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಆ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (Survey Number) ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ 'ಫೋಡಿ'. ಅನೇಕರು ಕೇವಲ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಫೋಡಿ ಮಾಡಿಸದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಖಾತಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡದಿರುವುದು: ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (City Municipal Corporation) ಆಸ್ತಿಯ ಖಾತಾವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರದ ಅವಶ್ಯಕ ಕ್ರಮಗಳು

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರದ ನೋಂದಣಿಯ ನಂತರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕು:

ಆರ್‌ಟಿಸಿ/ಮ್ಯೂಟೇಶನ್ (Mutation): ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಮ್ಯೂಟೇಶನ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಖಾತಾ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು.

ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ: ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಇಸಿ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಎಂಕಂಬರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (EC) ಪಡೆದು ಹಂಚಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ವಿಲ್ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಅನೇಕರಿಗೆ ವಿಲ್ (Will) ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರವು ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದರೆ, ವಿಲ್ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಮಾತ್ರವೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ದಾರಿ.

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯು ಭಾವುಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬೇಕು. ನೋಂದಾಯಿತ ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರ, ಫೋಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಟೇಶನ್‌ನಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗೆ ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಣಿತ ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ.