ಪ್ರತಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೂ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ, ಜಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹದಗೆಟ್ಟ ಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಜನರ ಆಕ್ರೋಶ ಸಹಜವಾಗಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ‘ನಮ್ಮ ಸಂಸದರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ರಸ್ತೆ ದುರಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನೇರ ಹೊಣೆ ಸಂಸದರದ್ದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಸದರು ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರಚನೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವಂತಹ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆಗಳು, ಚರಂಡಿಗಳು, ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂಸದರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೇನು
ಸಂಸದರು ಲೋಕಸಭೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿಧೇಯಕಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದು, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸದರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, Question Hour ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
Zero Hour ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬಹುದೇ
ಹೌದು. ಸಂಸದರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತುರ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬಹುದು. Question Hour ನಂತರದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ Zero Hour ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಅವಧಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಂಸದರು ತುರ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸದೀಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಸಂಸದರು ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಚಿವಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು.
ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸ
ಸಂಸದರ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಸದನದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಸ್ಯರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಸಮಿತಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳು, ವಿಧೇಯಕಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೂ ಒಬ್ಬ ಸಂಸದನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
MPLADS ಎಂದರೇನು
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ MPLADS ಕೂಡ ಸಂಸದರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
MPLADS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸದರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಣವನ್ನು ಸಂಸದರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿ, ಅವರೇ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಲ್ಲ.
ರಸ್ತೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಶಾಲೆ, ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅರ್ಹ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಸದರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಬಹುದು. ನಂತರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ‘ಸಂಸದರ ಬಳಿ MPLADS ಹಣ ಇದೆ, ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ನಮ್ಮ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಏಕೆ ತಕ್ಷಣ ಸರಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವು ಅಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿಲ್ಲ. ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ ರಸ್ತೆ ಗುಂಡಿಗೆ ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು
ಇಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳರಸ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆಗಿದ್ದರೆ ಬೇರೆ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದಾಗ ಮೊದಲು ಆ ರಸ್ತೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಹಾಗಾದರೆ ಸಂಸದರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದೇ
ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸಂಸದರೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೇ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವಾಗ ಅವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ MPLADS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು ಸಂಸದರ ಪಾತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಂಸದರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. PRS Legislative Researchನ MP Trackನಲ್ಲಿ ಸಂಸದರ ಹಾಜರಾತಿ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರು ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಹದಗೆಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಮಳೆ ನೀರು ರಸ್ತೆಗೆ ನುಗ್ಗಿದಾಗ, ‘ಸಂಸದರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?’ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬದಲು ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ.
ಮೊದಲನೆಯದು - ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನೇರ ಅಧಿಕಾರ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಳಿ ಇದೆ?
ಎರಡನೆಯದು - ನಮ್ಮ ಸಂಸದರು ತಮ್ಮ ಸಂಸದೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸದರ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದು ಎಂಬುದು ಗೊಂದಲವಾಗಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಾಗರಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
