ಮುಂಬೈ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಮಳೆ ಬಿಡುವಿನ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ 358 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಪೈಕಿ 265 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು ಶೇ.74ರಷ್ಟು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಬರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.
265 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬರ ಘೋಷಣೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದ ‘ಟ್ರಿಗರ್-1’ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿರುವ 265 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬರ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಮಳೆ ಬಿಡುವಿನ ಅವಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪಂಚನಾಮೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಹಂಚಿಕೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರದಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿದರ್ಭ, ಮರಾಠವಾಡ, ಉತ್ತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
34 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಸರ್ಕಾರದ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 265 ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ರಾಜ್ಯದ 34 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ವಿದರ್ಭ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 95 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಬರದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಮರಾಠವಾಡದಲ್ಲಿ 74 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಉತ್ತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 49 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 35 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 12 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಯವತ್ಮಾಳ್ನಲ್ಲಿ 16, ಜಲಗಾಂವ್ನಲ್ಲಿ 15, ನಾಂದೇಡ್ನಲ್ಲಿ 14, ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ 14, ಅಹಿಲ್ಯಾನಗರದಲ್ಲಿ 14, ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ 14, ಬುಲ್ಧಾಣಾದಲ್ಲಿ 13 ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಪುರದಲ್ಲಿ 12 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಬರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಬೀಡ್ನಲ್ಲಿ 11, ನಾಶಿಕ್ನಲ್ಲಿ 10, ಲಾತೂರ್ನಲ್ಲಿ 10 ಹಾಗೂ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿನಗರದಲ್ಲಿ 9 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ.18ರಷ್ಟು ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ, ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಳೆ ಬಾರದಿರುವುದು ಕೃಷಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಾಠವಾಡದ ಧಾರಾಶಿವ ಮತ್ತು ಬೀಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜುಲೈನಿಂದಲೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಖಾರಿಫ್ ಹಂಗಾಮಿನ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸರ್ಕಾರ ಪಂಚನಾಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮ
ಬರ ಘೋಷಣೆಯಾದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಹಲವು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಭೂ ಕಂದಾಯದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ, ಬೆಳೆ ಸಾಲಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳ ವಸೂಲಾತಿ ಮುಂದೂಡುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪಂಪ್ಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಈ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 12 ರೀತಿಯ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀರು ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನೀರು ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಳ
ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತುಂಬದಿರುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಮೇವು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಗಾ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವೀಸ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕುರಿತು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 265 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚನಾಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.