ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೀಕರ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪೊಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ತನ್ನ ಪತಿಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿ ಬರುವಂತೆ ನಿಂದಿಸಿದ್ದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೈದಿದ್ದ ಪತಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ 7 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ‘ಹಠಾತ್ ಪ್ರಚೋದನೆ’ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಛಿಂದ್ವಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೌರಾಯ್ ನಿವಾಸಿ ಶಿವ ಕಹಾರ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಕರಣ ಇದು. 2021ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಶಿವ ಕಹಾರ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಕಿರಣ್ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ವೇಳೆ ಕೋಪದ ಭರದಲ್ಲಿ ಕಿರಣ್, “ನಿನ್ನಂಥ ಸಾವಿರ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ನಾನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ” ಎಂದು ಪತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಶಿವ ಕಹಾರ್, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಪತ್ನಿಯ ತಲೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ದುರಂತವೆಂದರೆ, ಕಿರಣ್ ಆಗ 7 ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಲೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಬಲವಾದ ಏಟಿನಿಂದ ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗಿ ಅವರು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪತಿಯೇ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಮಾವನಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದನು. ಛಿಂದ್ವಾರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರೋಪಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತ್ತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕ
ತನ್ನ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಶಿವ ಕಹಾರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವನೀಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದಾಗಿವೆ:
ಪೂರ್ವ ನಿಯೋಜಿತವಲ್ಲ: ಈ ಹತ್ಯೆಯು ಪೂರ್ವ ನಿಯೋಜಿತವಾಗಿ (Pre-planned) ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಇದು ಜಗಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಕೃತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆ: ಪತ್ನಿಯು ಆಡಿದ "ನಿನ್ನಂಥ ಸಾವಿರ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ನಾನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ" ಎಂಬ ಮಾತು, ಪತಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನಾಗಿ ಮತ್ತು ಪತಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಿತ್ತು. ಇದು ಆತನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹೆಂಡತಿಯು ಪತಿಯನ್ನು ಅಸಮರ್ಥನೆಂದು ನಿಂದಿಸುವುದು ಆತನ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹದ್ದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಸಹಜ ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಪತ್ನಿಯ ಹತ್ಯೆಯು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಡೆದ ಕೊಲೆ (Murder) ಎಂದು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಇದನ್ನು 'ನರಹತ್ಯೆ' (Culpable homicide not amounting to murder) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 304 (ಭಾಗ-1) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜೀವಾವಧಿಯಿಂದ 7 ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಈಗ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಪತ್ನಿಯ ಕೊಲೆಯಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಎಂದು ಮಹಿಳಾಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪತಿಯ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಅಥವಾ ಕೋಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಚೋದನೆ’ ಎಂಬುದು ಅಪರಾಧದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆದರೆ, ಆ ಗೌರವದ ಕೊರತೆಯು ಇಂತಹ ದುರಂತಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ. ಶಿವ ಕಹಾರ್ನ ಅತಿಯಾದ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯ ತೀವ್ರ ನಿಂದನೆಯು ಒಂದು ತುಂಬು ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಬಲಿ ಪಡೆದಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ದಾಂಪತ್ಯ ಕಲಹಗಳು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬಾರದು ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಪದ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ತೀರ್ಮಾನವು ಜೀವನವನ್ನೇ ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
