ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಇಂದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುವಜನರ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನದ ಶೈಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ (Instagram), ಸ್ನ್ಯಾಪ್ಚಾಟ್ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಶಂಸೆ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೆಸೇಜ್ಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ.
ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಪಾಠಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಗೆ "Pretty" (ನೀವು ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದೀರಿ) ಎಂದು ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಮೆಸೇಜ್ (DM) ಕಳುಹಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 20 ವರ್ಷದ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ಯುವಜನರ ನಡುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಖಡಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಏನಿದು ಘಟನೆ
ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಜೊತೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಸಹಪಾಠಿ ಯುವತಿಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಮೂಲಕ ಮೆಸೇಜ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದನು. ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು "Pretty" ಎಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದನು. ಯುವತಿಯು ಈ ಮೆಸೇಜ್ಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ "ಧನ್ಯವಾದಗಳು" (Thank You) ಎಂದೂ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದಳು.
ಆದರೆ, ಕಥೆ ಇಲ್ಲೇ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. ಯುವತಿಯು ಈ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಹಿರಿಯ ಐಪಿಎಸ್ (IPS) ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ಬಳಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯ ಘನತೆಗೆ ಚ್ಯುತಿ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳಡಿ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಯುವಕನ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆತ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದನು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ಖಾಸಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ: ಇದು ಇಬ್ಬರು ಸಹಪಾಠಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಸಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದೇಶವಲ್ಲ.
‘Gen Z’ ಭಾಷೆ: ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ (Generation Z) ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಅಪರಾಧದ ಅಂಶಗಳ ಅಭಾವ: ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು (Stalking), ವಾಯರಿಸಂ (Voyeurism) ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯ ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕೃತ್ಯ ನಡೆದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗ: ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಯುವಕನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
"ಇಬ್ಬರು ಸಹಪಾಠಿಗಳ ನಡುವಿನ ಖಾಸಗಿ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಪದ ಬಳಸಿರುವುದನ್ನು ಅಪರಾಧವೆನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 'Gen Z' ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂವಹನವನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರುವುದು ಕಾನೂನಿನ ದುರುಪಯೋಗ."
ಯುವಕನ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ವಾದ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕನ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ವಕೀಲರು, ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿನ ಜೀವನ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ: ಅರ್ಜಿದಾರ ಯುವಕ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟು: ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಸಂದೇಶದ ಕಾರಣದಿಂದ ದಾಖಲಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣವು ಆತನ ಕ್ರೀಡಾ ಭವಿಷ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ತನಿಖೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಅನುಸರಿಸಿದ ಅಕ್ರಮ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆಯ ವೇಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ ಹಾಗೂ ಸಿಆರ್ಪಿಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೇ ಈ ಜಪ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಕೀಲರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಪ್ರಕರಣದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. 'ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ, ಈ ತೀರ್ಪು ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ:
ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತಡೆ
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರ ತಂದೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಸಾಧಾರಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯವೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿ ಯುವಕರ ಭವಿಷ್ಯದ ಜೊತೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದೆ.
ಯುವಜನರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಜನರು ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಶಂಸಾತ್ಮಕ ಮೆಸೇಜ್ಗಳು ಅಥವಾ ಸೌಜನ್ಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು 'ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ' ಅಥವಾ 'ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ' ಎಂಬ ಕೋನದಲ್ಲೇ ನೋಡಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಪಾಲನೆ
ಪೋಲೀಸರು ಯಾವುದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು (ಫೋನ್, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್) ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರದ ಬಲದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ನೆನಪಿಸಿದೆ.
