ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಭಾರಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬರೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬಸ್ ದರವನ್ನು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ, ಈಗ ಬಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.
‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಈ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಸಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಜೇಬಿಗೆ ತಟ್ಟಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಕಹಿ ಸತ್ಯ.
ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲೇನಿದೆ?
ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳಾದ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ದರವನ್ನು ದುಪ್ಪಟ್ಟುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿವೆ. ನಿಗಮಗಳು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ವಿವರ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:
BMTC (ಬಿಎಂಟಿಸಿ): ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶೇಕಡಾ 44 ರಷ್ಟು (44%) ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದು ಜಾರಿಯಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಭಾರಿ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ.
KSRTC (ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ): ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶೇಕಡಾ 33 ರಷ್ಟು (33%) ದರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಜನವರಿಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳು ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಅದಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದಿಢೀರನೆ ಈ ಮಟ್ಟದ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಮುಂದಾಗಲು ಕೇವಲ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಿಗಮಗಳು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಯುದ್ಧದ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ದರ ಹೆಚ್ಚಳ: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ದರವು ಸುಮಾರು 8 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 40 ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಷ್ಟ: ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ಕೂ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ (KSRTC, BMTC, NWKRTC, KKRTC) ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಬರೋಬ್ಬರಿ 40 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಾರ್ಷಿಕ ನಷ್ಟದ ಆತಂಕ: ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ನಿಗಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವು 480 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ಬಾಕಿ ಹಣ: ಸರ್ಕಾರದ ಉಚಿತ ಯೋಜನೆಗಳ (ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ) ಮರುಪಾವತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು 5,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅನುದಾನ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೌಕರರ ಸಂಬಳ, ಬಸ್ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಖರೀದಿಗೆ ನಿಗಮಗಳು ತೀವ್ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಫ್ರೀ.. ಗಂಡಸರಿಗೆ ಮಾರಿ
"ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ನಿಗಮಗಳು ನಷ್ಟ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆಯನ್ನು ಪುರುಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೇ ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪುರುಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಾರತಮ್ಯದ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ."
ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳು ಹಡಗು ಮುಳುಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದಿರುವುದು ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಕಂಗಾಲು ಮಾಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಸ್ ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡುವುದೊಂದೇ ಸದ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಏಕೈಕ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ನಿಗಮಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತಿಮ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದು ಬಹುತೇಕ ಫಿಕ್ಸ್ ಆದಂತಿದೆ.
