ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ನಮಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ರಸ್ತೆಗಳು. ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರವಿರಲಿ ಅಥವಾ ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಓಡಾಟವಿರಲಿ, ರಸ್ತೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ನಗರದ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆ. ಆದರೆ, ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ! ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ, ರಸ್ತೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ 'ಮಸುಲೆಹ್' (Masuleh) ಗ್ರಾಮ.
ಉತ್ತರ ಇರಾನ್ನ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಾಹನಗಳ ಶಬ್ದವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಗುಟ್ಟು ಅಡಗಿರುವುದು ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಕಲ್ಲು, ಮರ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಚನೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಮನೆಯ ಛಾವಣಿಯು ಮೇಲಿನ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಅಂಗಳವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರು ಒಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಛಾವಣಿಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಜಗತ್ತು "ರೂಫ್ ವಿಲೇಜ್" (Roof Village) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಸುಲೆಹ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ರಸ್ತೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಅಥವಾ ಹಾರ್ನ್ ಸದ್ದು ಕೇಳುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಜನರು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರದ ಗದ್ದಲ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಸುಲೆಹ್ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗಧಾಮವಿದ್ದಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಛಾವಣಿಗಳು ಕೇವಲ ಓಡಾಡುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಜನರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಹಲವು ಛಾವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಫೆಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇರಾನಿನ ಚಹಾವನ್ನು ಹೀರುತ್ತಾ, ಕೆಫೆಯ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸುತ್ತಲಿನ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಪರ್ವತಗಳ ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಅನುಭವ.
ಮಸುಲೆಹ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಣನಾತೀತ. ಇಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಂತಹದ್ದು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಇಡೀ ಗ್ರಾಮವು ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ಮೋಡಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೋ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಂತೂ ಪರ್ವತಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವ ಹಳ್ಳಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ಗಳ ಪಾಲಿನ ಸ್ವರ್ಗ. ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ.
ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಸಾಹತು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಚಳಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಜನರು ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಂದು ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆಧುನಿಕತೆಯ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆಗಳ ಸೊಬಗನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬುಗಳು. ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಯಿಂದ ನೇಯುವ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳ ಸದ್ದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೂಡ ಇರಾನ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಮಸುಲೆಹ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಗಿರಿಕಂದರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ, ರಸ್ತೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಈ ಗ್ರಾಮದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುವ ಇದರ ಸುಂದರ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಈ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿವೆ.
ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುತೇಕ ನಗರಗಳು ವೇಗದ ಜೀವನ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, "ರಸ್ತೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬದುಕು ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮಸುಲೆಹ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
