ಮೈಸೂರಿನ ಕಲಾವಿದ ಮಹದೇವು ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮನಸೋತ ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ - 'ಅಮ್ಮನ' ರಂಗೋಲಿಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ನಮನ!!

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸ್ವರ್ಗಸದೃಶ ವಾತಾವರಣ ಒದಗಿಸುವ ನೂರಾರು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಮಾವಿನಕೆರೆ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಹರದನಹಳ್ಳಿಯ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟದ ದೈವಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೊಂದು ಕೇವಲ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಕಲೆ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾತೃವಾತ್ಸಲ್ಯಗಳ ಸುಂದರ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೂಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜನತಾದಳದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಮಹದೇವು ಅವರ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಅಮ್ಮನ ರಂಗೋಲಿ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಭಾವಪರವಶರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಅಪರೂಪದ ರಂಗೋಲಿ ಚಿತ್ರವು ಕೇವಲ ಬಣ್ಣಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿರದೆ, ತಾಯಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಅಪಾರ ಗೌರವ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಕಲಾವಿದ ಮಹದೇವು ಅವರ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಈ ರಂಗೋಲಿ ಕಲಾಕೃತಿ, ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಣಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ಮಾತೃಭಾವನೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಮಹದೇವು ಅವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆ

ಮೈಸೂರು ಎಂದರೆ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತವರು. ಅಂತಹ ಕಲಾ ನಗರಿಯಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಮಹದೇವು ಅವರು ತಮ್ಮ ರಂಗೋಲಿ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗೋಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಮನೆಮುಂದೆ ಬಿಡಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಾವಚಿತ್ರದಂತೆ (Portrait Art) ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸ. ರಂಗೋಲಿ ಪುಡಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಚಹರೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಭಾವನೆ, ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ನಗು ಮತ್ತು ವತ್ಸಲ್ಯದ ಹೊಳಪನ್ನು ತರುವುದು ಅಪಾರ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.

ಮಹದೇವು ಅವರು ಮೂಡಿಸಿದ 'ಅಮ್ಮನ' ರಂಗೋಲಿ ಚಿತ್ರವು ಕೇವಲ ನೈಜತೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕೆ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಯಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಂತಿ, ಕರುಣೆ, ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದಿವ್ಯವಾಗಿ ರಂಗೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡವರಾರೂ ಇದು ಬಣ್ಣದ ಹುಡಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ರಂಗೋಲಿ ಎಂದು ತಟ್ಟನೆ ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಅಮ್ಮನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಮಾತೃದೇವೋ ಭವ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲಮಂತ್ರ. ತಾಯಿ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲೇ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಕರುಣೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅರಕೆಡಗಿದೆ. ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಅಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ ಗೌರವ ಅಪಾರವಾದುದು. ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಏಳುಬೀಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದವೇ ತಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಸಾದೃಶ್ಯದ ಈ ದಿವ್ಯ ರಂಗೋಲಿ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ತೀವ್ರ ಭಾವಪರವಶರಾದರು. ಕೇವಲ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯದೆ, ಆ ಕಲೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಅವರು, "ಮೈಸೂರಿನ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಮಹದೇವು ಅವರ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿರುವ ಅಮ್ಮನ ರಂಗೋಲಿ ಕಲಾಕೃತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ. ಅಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಅವರು ಇರಿಸಿರುವ ಅಭಿಮಾನ, ಗೌರವಭಾವಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಜನನಾಯಕ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗಿ, ಕಲಾವಿದನ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಹರದನಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮಾವಿನಕೆರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ದೈವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಈ ಸುಂದರ ಕಲಾ ನಮನಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾದದ್ದು ಹರದನಹಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನಕೆರೆ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲು ಎಂಬುದು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೈವಿಕ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ದೇವೇಗೌಡರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾವಿನಕೆರೆ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮನೆದೇವರಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವಾ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೂ ಮುನ್ನ ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದು ಈ ಕುಟುಂಬದ ಪದ್ಧತಿ.

ಅಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಶಾಂತ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ 'ಅಮ್ಮನ' ರಂಗೋಲಿ ಅರಳಿದ್ದು ದೈವಿಕ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆಯೇ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಬೆಟ್ಟದ ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂದರ್ಯ, ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ದಿವ್ಯ ಸಾನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನ ಶ್ರದ್ಧೆಯು ಸೇರಿ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನೂರಾರು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಈ ರಂಗೋಲಿ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಂಡು, ಕಲಾವಿದನ ಕೈಚಳಕಕ್ಕೆ ಜೈಕಾರ ಹಾಕಿದರು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಗೌರವ

ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳಾದ ರಂಗೋಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಕಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹದೇವು ಅವರಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದರು ಇಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗೋಲಿಯು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರದ ವಸ್ತುವಾಗದೆ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಧ್ಯಮ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಇಂತಹ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾವಿದರ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವುದು ಇಡೀ ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆನೆಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಗೌರವವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ನಮನವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಳು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನೂತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಂಗೋಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಮಾತೃಪ್ರೇಮ ಎನ್ನುವುದು ಭಾಷೆ, ಗಡಿ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಭಾವನೆ. ಮಾವಿನಕೆರೆ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಈ 'ಅಮ್ಮನ' ರಂಗೋಲಿ ರೂಪಕವು, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತೃತ್ವಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಲಾವಿದ ಮಹದೇವು ಅವರ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯ, ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥನ ದಿವ್ಯ ಸಾನಿಧ್ಯ—ಈ ಮೂರರ ಸಮ್ಮಿಲನವು ಹರದನಹಳ್ಳಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ.