ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಡೆಗಳಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ಪ್ರತಿವರ್ಷದಂತೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ, ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾತಿ, ಮತ, ಪಂಥಗಳ ಭೇದ ಮರೆತು ಸರ್ವಧರ್ಮೀಯರು ಒಂದಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ ಈ ಹಬ್ಬ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ.
ಪೀರಲ ದೇವರ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ದಂಡು
ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಪೀರಲ ದೇವರ ಮಸೀದಿಗಳು (ಅಶೂರಖಾನಗಳು) ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿನ ಶ್ರದ್ಧಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಿಂದಲೇ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ, ಪೀರಲ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಿಂದೂಗಳು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ತಮಗಾದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡು, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ದೇವರಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಸಕ್ಕರೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಸಿಹಿಯ ಮೂಲಕ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಅಲೆ ಕುಣಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ: ನಂಬಿಕೆಯ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ನೋವುಗಳ ದಹನ
ಮೊಹರಂನ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಆಚರಣೆ ಎಂದರೆ 'ಅಲೆ ಕುಣಿ' ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯ ಗುಂಡಿಯ ಆಚರಣೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬೆಂಕಿಯ ಗುಂಡಿಯ ಬಳಿ ಭಕ್ತರು ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆ ಎದ್ದೆದ್ದು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪ್ಪನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆ ಬೆಂಕಿಗೆ ಎಸೆದರು. ಉಪ್ಪನ್ನು ಎಸೆದರೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳು, ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬವಣೆಗಳು ಆ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಾಗ ಧರ್ಮದ ಅಡೆತಡೆಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಭಾವದಿಂದ ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಹಲಗೆ ವಾದನದ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿದ ಯುವಕರು
ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರವು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಲಗೆ ವಾದನ (ದಮ್ಮಿ ಅಥವಾ ಡೋಲು) ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಾತಾವರಣವೇ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಲಗೆಯ ನಾದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಯುವಕರು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಕುಣಿದರು. ಈ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಷಮ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದ ನಾದವಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯುವಕರ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸಿದವು. ಇದು ಯುವಜನತೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೌರವವನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಸರ್ವಧರ್ಮೀಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಆಚರಣೆ
ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಮೊಹರಂ ಆಚರಣೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖಂಡರು ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆ ನಡೆಯದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯೇ ಶಾಂತಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಕೋರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಶೂರಖಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವರು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂ ಬಾಂಧವರು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದರು.
ಭಕ್ತಿ, ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂಗಮ
ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬವು ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅದು 'ಬಾಂಧವ್ಯದ ಸಂಕೇತ'ವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಮೊಹರಂ ಆಚರಣೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳು, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌಹಾರ್ದ ಕೂಟಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನೆರೆಯ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸತ್ಕರಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದವು.
ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬ ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಜಾಗೃತಿ. ಭಕ್ತಿಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದ ಭಕ್ತರು, ಅಲೆ ಕುಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಹಲಗೆ ವಾದನದ ಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಪೋಣಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕ. ಧರ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷದ ವಿಷಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಈ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ನಡೆ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
