ಮಾಜಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಹಣ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳ (CBI) ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (SIT) ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಅರ್ಜಿದಾರ ವಕೀಲ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ 2025ರ ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಲ್ಯೂಟನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬೆಂಕಿ ಅವಘಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಬೆಂಕಿ ನಂದಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಗದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ಘಟನೆ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.
CBI ಅಥವಾ SIT ತನಿಖೆಗೆ ಅರ್ಜಿ
ವಕೀಲ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಿ, ಹಣದ ಮೂಲ, ಮಾಲೀಕತ್ವ, ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. CBI ಅಥವಾ SIT ಮೂಲಕ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಅವರು ಕೋರಿದ್ದರು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಮಿತ್ ಬನ್ಸಲ್ ಅವರ ಪೀಠ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿತು. ಅರ್ಜಿದಾರರು ನೇರವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಬರುವ ಬದಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು. ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ locus ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿತು.
ವಿಚಾರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ವರೂಪ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸೂಕ್ತ ತನಿಖೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು FIR ದಾಖಲಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಬಳಿಕ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲೂ ಈ ಹಿಂದೆ ಅರ್ಜಿ
ಇದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಅರ್ಜಿ ಅಲ್ಲ. ಇದೇ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈ ಹಿಂದೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. FIR ದಾಖಲಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2026ರಂದು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಅರ್ಜಿದಾರರು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು.
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು CBI ಪರ ವಕೀಲರೂ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.
2025ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಹಣ ಪತ್ತೆ ಪ್ರಕರಣ
2025ರ ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು 11.35ರ ವೇಳೆಗೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ದೆಹಲಿ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಬೆಂಕಿ ನಂದಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದ ವೇಳೆ ನಗದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಂತರ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ ಅವರಿಂದ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ತನಿಖೆ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ನಂತರ ಪ್ರಕರಣವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯವರೆಗೂ ತಲುಪಿತು. ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರು 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 9ರಂದು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು.
ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿ ಏನು ಹೇಳಿತ್ತು?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರು ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ನಗದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು, ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ವಿವರಣೆಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಆರೋಪಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಈ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ವರದಿಯು ಹಣ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರದ್ದೇ ಎಂದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ನಿಲುವೇನು?
ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರು ಹಣದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಅಥವಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಈ ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದ ಸ್ಟೋರ್ರೂಂನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಆರೋಪವೂ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಇದೀಗ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ CBI ಅಥವಾ SIT ತನಿಖೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದಿರುವುದರಿಂದ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕಾನೂನಿನಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಯಶವಂತ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಹಣ ಪತ್ತೆಯಾದ ಘಟನೆ ಬಳಿಕ ಆರಂಭವಾದ ವಿವಾದವು ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅರ್ಜಿಗಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಇದೀಗ CBI ಅಥವಾ SIT ತನಿಖೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಗಣಿಸದಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.