ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೇ ಜೀವನಾಡಿ. ರೈತ ಆಕಾಶದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು, ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ, ಪುನಸ್ಕಾರ, ಹೋಮ-ಹವನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನೊಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಳೆಯಾಗದೆ ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮಳೆರಾಯನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಜನಪದೀಯ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಆಚರಣೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹರಿಹರ ತಾಲೂಕಿನ ಗುತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂತಹುದೇ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ. ವರುಣ ದೇವನ ಕೃಪೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಂದಾಗಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಕತ್ತೆಗಳ ಮದುವೆ ನೆರವೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಳೆರಾಯನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ!
ಏನಿದು ಘಟನೆ?
ಈ ಬಾರಿಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಕೈಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಲ-ಸೋಲ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿ ಹದಗೊಳಿಸಿ, ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರಿಗೆ ವರುಣನ ಅಭಾವ ದೊಡ್ಡ ಬಿಸಿತುಪ್ಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದರೂ ಮೋಡಗಳು ಕರಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಭೂಮಿ ತಂಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜನತೆ ಹಿರಿಯರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅದೇನೆಂದರೆ, "ಕತ್ತೆಗಳ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ವರುಣ ದೇವ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ" ಎಂಬ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಸೇರಿ ಕತ್ತೆಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.
"ಮಳೆ ಇಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿ ಕಾದು ಕಾವಲಿಯಂತಾಗಿದೆ, ಪೈರುಗಳು ಬಾಡುತ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಕತ್ತೆಗಳ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರೆ ವರುಣ ದೇವ ಮನಸೋತು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಈ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ."
ಅರಿಷಿಣದಿಂದ ಬಾಸಿಂಗ್ವರೆಗೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರ ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ಕತ್ತೆ ಜೋಡಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕತ್ತೆಗಳಿಗೆ ಮದುವೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಮುಗಿಸದೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಂಗಲ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು.
ಅರಿಷಿಣ ಹಾಗೂ ಸುರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ: ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಕತ್ತೆಗಳಿಗೆ ಮಂಗಲ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅರಿಷಿಣ ಹಚ್ಚಿ ಶೃಂಗರಿಸಲಾಯಿತು.
ಬಾಸಿಂಗ ಮತ್ತು ಒಡವೆ ಶಾಸ್ತ್ರ: ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಕತ್ತೆ ಜೋಡಿಗೆ ಹಣೆಗೆ ಬಾಸಿಂಗ ಕಟ್ಟಿ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊದಿಸಲಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಗಂಡು ಕತ್ತೆಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಕತ್ತೆಗೆ ಉಂಗುರ ಹಾಗೂ ಬಳೆ ತೊಡಿಸುವ ಇಳೆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬೀಗರ ಆಗಮನ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವಾಹಗಳಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೇ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿ 'ಬೀಗರು' ಮತ್ತು 'ಬೀಗತಿಯರ' ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ ಶುಭ ಹಾರೈಸಿದರು.
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಂತ್ರ ಘೋಷಗಳ ನಡುವೆ, ಮಂಗಳವಾದ್ಯಗಳ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಈ 'ಖರ ಕಲ್ಯಾಣ' ಮಹೋತ್ಸವ ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡಿತು.
ಊರೆಲ್ಲಾ ಮೆರವಣಿಗೆ
ಮದುವೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಮದುವೆಯಾದ ಕತ್ತೆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಊರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯಗಳು, ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೃದ್ಧರವರೆಗೆ ನೂರಾರು ಜನರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಳೀಯರು ಕತ್ತೆ ಜೋಡಿಯ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷತೆ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಬೇಗನೆ ಮಳೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡು ಮಳೆರಾಯ" ಎಂದು ಮನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಡೀ ಗುತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ, ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಕಳೆಗಟ್ಟಿತ್ತು.
ಸಮೂಹ ಭೋಜನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ಯಾವುದೇ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಭೋಜನವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಕತ್ತೆಗಳ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಬೃಹತ್ ಸಮೂಹ ಭೋಜನವನ್ನು (ಮಹಾ ಪ್ರಸಾದ) ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.
ಊರಿನ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೆಡೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಸವಿದು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ವರುಣ ದೇವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆಯು ಗ್ರಾಮದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. 'ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಮಳೆರಾಯ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಂಪುಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ' ಎಂಬ ದೃಢವಾದ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.
ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವ
ಅವಿಜ್ಞಾನಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕೆಲವರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾದ ರೈತನ ಮೂಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಕಾಳಜಿ.
ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಬಂದಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ಇಂತಹ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕತ್ತೆಗಳ ಮದುವೆ, ಕಪ್ಪೆಗಳ ಮದುವೆ, ಅಥವಾ ರಾಯರ ಜಪ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವುದು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
