ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸದಾ ಉರಿಯುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತು ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗೇ ಕಂಗೆಡುವ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ (CWRC) ನೀಡಿರುವ ಹೊಸ ಆದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಗೆ ಹಾಗೂ ರೈತರಿಗೆ ಭಾರೀ ಆಘಾತ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಮುಂದಿನ 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿದಿನ 3,500 ಕ್ಯುಸೆಕ್ ನೀರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿಯು ಮಂಗಳವಾರ ನಡೆದ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಮುಂದಿನ ಅರ್ಧ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 4.56 ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ಯಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯ ನೀರನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನತ್ತ ಹರಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ ಎದುರಾಗಿರುವಾಗ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಆರ್ಸಿ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಆಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿವರ
ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಒಳಹರಿವು (Inflow), ಮಳೆಯ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಯ (CWRC) ಮಹತ್ವದ ಸಭೆ ಮಂಗಳವಾರ ನಡೆಯಿತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ಬೆಳೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಮೇತ ವಿವರಿಸಿದರೂ, ಸಮಿತಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮನವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಈ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ದೈನಂದಿನ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಮಾಣ: 3,500 ಕ್ಯುಸೆಕ್
ಅವಧಿ: ಮುಂದಿನ 15 ದಿನಗಳು
ಒಟ್ಟು ಹರಿಯಲಿರುವ ನೀರು: ಅಂದಾಜು 4.56 ಟಿಎಂಸಿ
ಆದೇಶ ನೀಡಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ (CWRC)
ಈ ಶಿಫಾರಸು ಹೊರಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾವೇರಿ ಕಾವು ಏರತೊಡಗಿದ್ದು, ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸಂಕಷ್ಟ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS), ಕಬಿನಿ, ಹಾರಂಗಿ ಮತ್ತು ಹೇಮಾವತಿ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮಟ್ಟ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಳಹರಿವು ಬಂದಿಲ್ಲ.
ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ: ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ನಗರ-ಪಟ್ಣಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸಲು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ. ನೀರನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಎದುರಾಗುವುದು ಖಚಿತ.
ರೈತರ ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟ: ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರ ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿ ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿದಂತಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ತುರ್ತು ಹೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ
ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಆರ್ಸಿ ಶಿಫಾರಸು ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜಾಗೃತಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, "ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಮಿತಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವುದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ (CWMA) ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಮುಂದಿನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು, ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತುರ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಯ (CWRC) ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ (CWMA) ಸವಾಲು ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ತೀರ್ಮಾನವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೂ ಸಹ ನೀರು ಬಿಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ನೀರು ಹರಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ತಕರಾರು
ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷದಂತೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ತನ್ನ ಕುರುವೈ ಬೆಳೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಬೇಕೆಂದು ಕಾವೇರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು 'ಸಂಕಷ್ಟ ಸೂತ್ರ' (Distress Formula) ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಮಳೆ ಅಭಾವವಿರುವ 'ಸಂಕಷ್ಟ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ' (Distress Years) ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ಸಂಕಷ್ಟ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಇದುವರೆಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸದಿರುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಭಾವದ ವರ್ಷದಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕವೇ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಆರ್ಸಿ ತೀರ್ಮಾನದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಮಂಡ್ಯದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ನಾಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರಿನ ವಿವಿಧೆಡೆ ರೈತರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು:
ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೀರು ಬಿಡಬಾರದು.
ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೀರನ್ನು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ ತಡೆಾಜ್ಞೆ ತರಬೇಕು.
ರೈತ ನಾಯಕರ ಪ್ರಕಾರ, "ರಾಜ್ಯದ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿವೆ, ಬೆಳೆಗಳು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನೀರು ಹರಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಮಾಡುವ ದ್ರೋಹ. ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿಯದೆ ರಾಜ್ಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿ
ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಜೀವನಾಡಿ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಆರ್ಸಿ ನೀಡಿದ 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದಿನಕ್ಕೆ 3,500 ಕ್ಯುಸೆಕ್ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಶಿಫಾರಸು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಈಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಏಕೈಕ ತಕ್ಷಣದ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ, ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (CWMA) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿ, ಮಳೆಯ ಅಭಾವ, ಜಲಾಶಯಗಳ ತಳಮಟ್ಟದ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ಬಲವಾದ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ, ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಹಾಗೂ ರೈತರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿರುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.