ನವದೆಹಲಿ: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ BRICS ಶೃಂಗಸಭೆಗೂ ಮುನ್ನ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ನಡುವೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಮತ್ತು 13ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ BRICS ಶೃಂಗಸಭೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಭಾರತ ಈ ಬಾರಿಯ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದೆ. ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಅವರ ಮೊದಲ ಭಾರತ ಭೇಟಿ ಆಗಲಿದೆ.
ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದರೆ ಗಡಿ ವಿಚಾರ, ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಭೆಯ ಪೂರ್ಣ ಅಜೆಂಡಾ ಇನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಲ್ಲ.
ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕ್ಸಿ?
ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ಅವರು 2019ರ ಬಳಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಈಗ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ BRICS ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಅವರು ಆಗಮಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಈ ಭೇಟಿ ನಡೆದರೆ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಏರುಪೇರುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. 2020ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಗಡಿ ಭಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6 ಮತ್ತು 7ರಂದು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಸೇನೆಯ ಹಿರಿಯ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಇಂತಹ ಸಭೆ ಇದಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಗಡಿ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ?
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ವಿಚಾರ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. 2020ರ ಗಡಿ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ನಡುವೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಭೆ ನಡೆದರೆ ಗಡಿ ವಿಚಾರವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನದ ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಕೆಲಕಾಲ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ BRICS ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಭೇಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಗಡಿ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ಮಾತುಕತೆಯ ವಿಷಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರಬಹುದು.
ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೂ ಕಣ್ಣು
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಮೇಲೂ ಬಿದ್ದಿದೆ.
ಭಾರತ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲಿಸಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಬಂಡವಾಳ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಚೀನಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಯೂ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
ಆದರೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಚೀನಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ನಿಯಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭಾರತದಿಂದ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ವೀಸಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಿರುವ ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ನಡುವೆ ನೇರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ಹೇಗೆ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯಬಹುದು.
ಮೋದಿ-ಕ್ಸಿ ಭೇಟಿಯತ್ತ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣು
BRICS ಶೃಂಗಸಭೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಮತ್ತು 13ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ BRICS ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆಡಳಿತ, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಲಿವೆ.
ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್, ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರು ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಆಗಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಸಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಅವರ ಭೇಟಿಯ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧತೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ನಡುವೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಭೆ ನಡೆದರೆ, ಅದು BRICS ಸಭೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿದೆ. ಗಡಿ ಶಾಂತಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಮಾತುಕತೆಗೆ ಬರಬಹುದು.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. BRICS ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆಯೇ, ಭೇಟಿಯಾದರೆ ಯಾವ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈಗ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಇದೆ.
