ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ (ಕೆ.ಆರ್.) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮಳಿಗೆಗಳ ಬಾಡಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಪಾಲಿಕೆಯು ಶಾಕ್ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಚದರಡಿಗೆ 98 ರೂ. ಬಾಡಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಆಯುಕ್ತರು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜಿಬಿಎ ಕೇಂದ್ರ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಜಿ. ಜಗದೀಶ್ ಅವರು ಗುರುವಾರ ಹೊಸ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಾಡಿಗೆ ದರವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಳಿಗೆದಾರರು ಹೊಸ ದರದಂತೆಯೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ದಶಕದ ಬಾಡಿಗೆ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು
ಕೆ.ಆರ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಒಟ್ಟು 7.96 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 3.09 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಒಟ್ಟು 1,269 ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ 2014ರವರೆಗೂ ಪ್ರತಿ ಚದರಡಿಗೆ ಕೇವಲ 25 ರೂ.ಗಳಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ದರ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಅಂದಿನ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಆಯುಕ್ತರು, 2014ರಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯುವರ್’ (ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕರು) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ವರದಿ ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, 2014ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ಚದರಡಿಗೆ 98 ರೂ. ಬಾಡಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪಾಲಿಕೆಯ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿ, ಬಾಡಿಗೆ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಾಲಿಕೆ ಆಯುಕ್ತರಿಗೇ ವಹಿಸಿ ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ನೀಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈಗ ಆಯುಕ್ತರು ನೂತನ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಡಿವಾರು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಾಡಿಗೆ ದರಗಳ ವಿವರಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಆಯುಕ್ತರು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿವಿಧ ಮಹಡಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆ ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಓಡಾಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ದರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿಭಾಗ - ಬಾಡಿಗೆ ದರ (ಪ್ರತಿ ಚದರಡಿಗೆ - ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ)
ಅಪ್ಪರ್ ಬೇಸ್ಮೆಂಟ್ (Upper Basement) - 122.50 ರೂ.
ಗ್ರೌಂಡ್ ಫ್ಲೋರ್ (Ground Floor) - 122.50 ರೂ.
ಮೊದಲನೇ ಮಹಡಿ (First Floor) - 83.50 ರೂ.
2ನೇ ಮಹಡಿ (Second Floor) - 68.60 ರೂ.
ಪಾಲಿಕೆಗೆ ತಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ
ಕೆ.ಆರ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ನೂರಾರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನೇ ಪಾವತಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಅನೇಕ ಮೂಲ ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಒಳಬಾಡಿಗೆಗೆ (Sub-lease) ನೀಡಿ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೇಬಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಒಂದು ನಯಾ ಪೈಸೆ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
"ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬಾಡಿಗೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಆಯುಕ್ತರ ಹೊಸ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಆದೇಶದಿಂದಾಗಿ, ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಬಾಕಿ ಹಣ ವಸೂಲಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಆದಾಯ ಹರಿದುಬರಲಿದೆ," ಎಂದು ಪಾಲಿಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಹೊಸ ಆದೇಶ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಲಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸರ್ವೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರೆಲ್ಲಾ ಬಾಡಿಗೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿ, ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಹೊಸ ದರದಂತೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಒಳಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಪಾಲಿಕೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕೆ.ಆರ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಈಗ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಆಯುಕ್ತ ಜಿ. ಜಗದೀಶ್ ಅವರ ಈ ದಿಟ್ಟ ಆದೇಶದಿಂದ ಪಾಲಿಕೆಯ ಖಜಾನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಆದಾಯ ಬರಲಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.