ದೇಶದ ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಕೇಂದ್ರ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಬ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಇದೀಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯೊಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಸತತ ಆರನೇ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ‘ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಹಾನಗರ’ (Deadliest City) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.
ನಗರದ ಪಾಲಿಗೆ ಶಾಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಹಿಂದೆ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವ ಕರಾಳ ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅಸಮರ್ಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.
1. ರಸ್ತೆ ಗುಂಡಿಗಳ ಮೃತ್ಯುಕೂಪ: ಮಳೆಗಾಲ ಬಂತೆಂದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮೃತ್ಯುಕೂಪಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹೋಗಿ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸವಾರರು ಸಮತೋಲನ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೀಳುವುದು, ನಂತರ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬರುವ ಭಾರಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ನಿತ್ಯದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದರಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇ ಅನೇಕ ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
2. ಅಸುರಕ್ಷಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರಸ್ತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳು ಮತ್ತು ತೂಗಾಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಡೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿ ಅಮಾಯಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3. ತೆರೆದ ಚರಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹೋಲ್ಗಳು: ನಗರದ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರಂಡಿಗಳ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಳತೀರದು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವಾಗ, ಚರಂಡಿ ಎಲ್ಲಿದೆ, ರಸ್ತೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವೇಳೆ ತೆರೆದ ಚರಂಡಿಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ.
ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP), ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM), ಮತ್ತು ಜಲಮಂಡಳಿ (BWSSB) ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ. ಒಂದು ಇಲಾಖೆ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಅಗೆದರೆ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದು ಇಲಾಖೆ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ. ಈ 'ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ'ಯೇ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಶಾಪವಾಗಿದೆ. ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದರಿಂದ ನಾಗರಿಕರು ದಿನನಿತ್ಯ ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.
ನಗರ ಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಲೂ, ಸರ್ಕಾರವು ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ, ವರದಿಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಹನೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ತರುತ್ತಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಐಟಿ ಹಬ್ ಆಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ನಗರದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಬದಲು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಮೀರಿದೆ
ಸತತ 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದ ‘ಡೆಡ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ’ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಾಚಿಕೆಗೇಡಿನ ಸಂಗತಿ. ಇನ್ನಾದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ದೂರದೃಷ್ಟಿ: ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲದೆ, ಮೂಲಭೂತ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಅಮಾಯಕರ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಗರವಾಗದೆ, ನಾಗರಿಕರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬದುಕುವ ನಗರವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಇಂದಿನ ಈ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವು ನಾಳೆಯ ದಿನ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನೇ ವಾಸಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೂಡ ಇಂತಹ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.