ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲುಗಳ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರ್ಪಲ್, ಗ್ರೀನ್ ಹಾಗೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವ ಯೆಲ್ಲೋ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೇಗನೆ ತಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ತಲುಪಲು ಮೆಟ್ರೋವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಸಹ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂ. ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕಳೆದ ಮೂರು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಬರಾಬ್ಬರಿ 1,614 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್, ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಶೇ 12ರಷ್ಟು ಮೆಟ್ರೋ ಟಿಕೆಟ್ ದರವನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ದುಬಾರಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆದಾಯ, ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ನಷ್ಟದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿ ಯಶವಂತ್ ಚೌವ್ಹಾಣ್ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಗಳಿಸಿದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಆಗಿರುವ ವೆಚ್ಚದ ವಿವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
2022-23ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 17.72 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 784 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವು 1,363 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 641 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಆದಾಯ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ದಾಖಲಾಯಿತು.
2023-24ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ: ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 23.28 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಕೂಡ 990 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತು. ಆದರೆ ವೆಚ್ಚವು ಸ್ವಲ್ಪ ತಗ್ಗಿದರೂ 1,213 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಈ ವರ್ಷವೂ ಕೂಡ ನಿಗಮಕ್ಕೆ 350 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಷ್ಟ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಷ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
2024-25ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ: ಈ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲೆಯ 27.65 ಕೋಟಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಇದರಿಂದ ನಿಗಮದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ 1,190 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಬರೋಬ್ಬರಿ 1,935 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾದವು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಈ ವರ್ಷವೂ ನಿಗಮವು ಬರೋಬ್ಬರಿ 623 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಈ ನಿರಂತರ ನಷ್ಟದ ಸುಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್ ಈಗ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಶೇ 12ರಷ್ಟು ಟಿಕೆಟ್ ದರವನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ದರ ನಿಗದಿ ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 9ರಂದು ಮೆಟ್ರೋ ಟಿಕೆಟ್ ದರವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಶೇ 71ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಮಟ್ಟದ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಜನರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದರವನ್ನು ಇಳಿಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದರ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 9ರಂದು ಶೇ 5ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ವಾರ್ಷಿಕ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬದಲು, ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಶೇ 12ರಷ್ಟು ಟಿಕೆಟ್ ದರವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಏರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್, ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳೇ ಈ ನಿರಂತರ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲುಗಳ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಅದರ ಖರ್ಚು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಈ ರೀತಿ ಟಿಕೆಟ್ ದರವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗಮವು ತೀವ್ರತರವಾದ ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್ ತನ್ನ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ದಿನನಿತ್ಯ ಮೆಟ್ರೋವನ್ನು ನಂಬಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ, ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಈ ದರ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ತಂದಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿರುವ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ, ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣ ದರವೂ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅವರ ಜೇಬಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕತ್ತರಿ ಬೀಳಲಿದೆ. ದಿನೇ ದಿನೇ ಜನಸಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪದೇ ಪದೇ ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅಳಲಾಗಿದೆ.
ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್ ಮಂಡಿಸಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವೇನು ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
