ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಇನ್ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜೇನುನೊಣಗಳಂತಹ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಗಲಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NHAI) ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೆದ್ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ 'ಬೀ ಕಾರಿಡಾರ್' (Bee Corridors) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಏನಿದು ಬೀ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆ?
ಇದುವರೆಗೆ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ NHAI ತನ್ನ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಹೆದ್ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಮಕರಂದ ಮತ್ತು ಪರಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
- ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ: ಬೇವು, ಕರಂಜ್, ಮಹುವಾ ಮತ್ತು ಸಿರಿಸ್ನಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲೂ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವರ್ಷವಿಡೀ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
- ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂತರ: ಜೇನುನೊಣಗಳ ಹಾರಾಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪ್ರತಿ 500 ಮೀಟರ್ನಿಂದ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಸಸಿಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬೃಹತ್ ಗುರಿ: 2026-27ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 40 ಲಕ್ಷ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು 'ಬೀ ಕಾರಿಡಾರ್' ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ನೆಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಜೀವಿಗಳು ಇಂದು ಮನುಷ್ಯನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬೀ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿವೆ. ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಿಗೂ ಇದರಿಂದ ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ರೈತರ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಉತ್ತಮಗೊಂಡು ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು (Pollinator Corridors) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು NHAI ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲ, ಅದು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಎಂಬುದನ್ನು NHAI ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಸರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿದೆ.
