ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸುವ ದೇಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಕೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಲೋಪದೋಷಗಳು ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಇರುವುದು ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡದ (SIT) ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿದೆ. ಮಂದಿರದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ದೇಣಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಹಣ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳ ಕಳ್ಳತನ ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತನಿಖೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ತನಿಖೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆ
ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮಂದಿರ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ದೇಣಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಜೂನ್ 13, 2026 ರಂದು ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು (SIT) ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ತಂಡವು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ್ದು, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕರಾಳ ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸಲು ತಂಡ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.
ಬಯಲಾದ ಭದ್ರತಾ ಲೋಪಗಳು
ಎಸ್ಐಟಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:
ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕಣ್ಗಾವಲಿನೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟ: ಹಣ ಎಣಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಹಣ ಎಣಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ನಗದು ಎಣಿಕೆ ಕೋಣೆಯ ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ 45 ದಿನಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ತನಿಖಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ದೇಹ ತಪಾಸಣೆಯ ಕೊರತೆ: ಹಣ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಳಗೆ ಬರುವಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಹೊರಹೋಗುವಾಗ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ದೇಹ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಯಮಿತ ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಬದಲಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ನಗದು ಹಣವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿತ್ತು.
ಅಪಾರದರ್ಶಕ ನೇಮಕಾತಿ: ಶಿಫಾರಸಿನದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರು
ಹಣ ಎಣಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಾರಾಣಸಿಯ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಈ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಆಪ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಆಪ್ತ ಅನುಕುಲ್ ಮಿಶ್ರಾ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ಸೋದರಮಾವ ಲವ್ಕುಶ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಹಣ ಎಣಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸಿದ್ದು, ಇಂತಹ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ವಂಚನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಎಸ್ಐಟಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆಭರಣಗಳ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಮಾಲ್
ನಗದು ಹಣದ ಜೊತೆಗೆ, ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ವಜ್ರದ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲೂ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಳಿ ಆಭರಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಅಸಲಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕದ್ದು, ಅವುಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ನಕಲಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿರುವ ಗಂಭೀರ ಶಂಕೆಯನ್ನು ಎಸ್ಐಟಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. 2025ರ ಮಹಾ ಕುಂಭಮೇಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ದೇಣಿಗೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಸ್ಐಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು
ಈ ರೀತಿಯ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದೆ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮಂದಿರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸಲು ಎಸ್ಐಟಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ:
ಪಾರದರ್ಶಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಯೋಜನೆ: ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಕೇವಲ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹಣ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ನೌಕರರ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕಠಿಣ ಕಣ್ಗಾವಲು: ಸಿಸಿಟಿವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕಗೊಳಿಸಿ, ಕಣ್ಗಾವಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಿಟಿಂಗ್: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಆಡಿಟಿಂಗ್ ನಡೆಸಬೇಕು.
ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ದಾಖಲಾತಿ: ಆಭರಣಗಳ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮ ಮಂದಿರವು ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮಗಳು ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿವೆ. ಎಸ್ಐಟಿ ನೀಡಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಂದಿರದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕಿದೆ.
