"ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಿರಲು ಸರ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸದೀಯ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿದ್ದವು.
ಅಭಿಪ್ರಾಯದ 것은 ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವರ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಭಾರತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.
ತೈಲ-ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿರುವಂತೆ ಕ್ರಮ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಕೂಡ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾರ್ಗಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗದಿರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರ ವಿವರಣೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸೌದಿ, ಯುಎಇ, ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ಸಮತೋಲನದ ಸಂಬಂಧ
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಒಂದೇ ಬಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೇ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಪರ್ಶಿಯನ್ ಕೊಪ್ಪಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ (ಇತರರೊಂದಿಗೆ) ಇದ್ದು, ಭಾರತ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.
ಈಗ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಭಾರತ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಘರ್ಷದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊದಲು’ ತಂತ್ರ
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಎಂದು ಜೈಶಂಕರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶ ಅಥವಾ ಬಣದ ಪರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಮತೋಲನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಡಲ ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಮಾರ್ಗಗಳ ಭದ್ರತೆಯೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯರ ಇಂಧನ ಆಮದು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕುರಿತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಹಣವೂ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗ, ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಒತ್ತು
ಒತ್ತರಸಂಘರ್ಷದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಶಾಂತಿ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಬಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ.
ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು ಏನು
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಭಾರತ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಭದ್ರತೆ, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಗಮನ ನೀಡಬೇಕು.
ಇಲ್ಲದೇ, ಇಂಧನ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ಭಾರತೀಯಂತಹ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಘರ್ಷ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ನಡುವೆ ಭಾರತ ತನ್ನ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಯೋಜಿತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಎಇ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ (ಇತರರೊಂದಿಗೆ) ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತನ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಆದರೆ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ತೈಲ ಬೆಲೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ — ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಸಮನ್ವಯವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ."