ಪೆರು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಭೂಕಂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪೆರು ದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸರಣಿ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪಗಳು ಭಾರೀ ವಿನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದು, ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ಜನರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಜುನಿನ್ (Junín) ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರನ್ನು ಈ ಭೂಕಂಪವು ನಿರ್ಗತಿಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹುವಂಕಾಯೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಿಕಾಯಾ (Sicaya) ನಗರದ ಸಮೀಪ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಅವಳಿ ಭೂಕಂಪಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯ ರಾತ್ರಿ 9:24 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿತು. ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ತೀವ್ರತೆ 5.1 ರಷ್ಟು ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕೇವಲ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಕಂಪದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಪೆರು ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಲಿಮಾದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.
ಮೊದಲ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ, ಜನರು ಇನ್ನೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ 3.7 ತೀವ್ರತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಆಫ್ಟರ್ಶಾಕ್ (Aftershock) ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈ ಅವಳಿ ಆಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವೇ ನಡುಗಿಹೋಯಿತು. ತುರ್ತು ಸೇವಾ ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಆರು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯಾಳುಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಂಡಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಭೂಕಂಪದ ಪ್ರಭಾವ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಒಣಗಿದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ (Adobe Bricks) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳು ಭೂಕಂಪದ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭೂಕಂಪದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಈ ಮನೆಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 48 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧರೆಗುರುಳಿದ್ದು, ಕನಿಷ್ಠ 18 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಜಖಂಗೊಂಡಿವೆ.
ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ 'ಚೊಂಗೊಸ್ ಬಾಜೊ' (Chongos Bajo) ಈ ದುರಂತದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನೂರಾರು ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಾಣಭಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಂದ ಓಡಿಬಂದು, ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಲ್ಲೇ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಆಫ್ಟರ್ಶಾಕ್ಗಳ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಮನೆಗಳ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಕೂಡ ಅವಶೇಷಗಳಡಿ ಸಿಲುಕಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಂಗಾಲು ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಾನವ ಜೀವಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪೆರು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯೂ ನಾಶವಾಗಿದೆ. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1565 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ ಡಿ ಲಿಯೋನ್ ಚರ್ಚ್ (Santiago de León Church) ಭೂಕಂಪದ ಧಾಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ.
ಈ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಪೆರು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಈ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ನ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗಗಳು ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿವೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತಿನ ನಾಶವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕಳವಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ತಾಣವನ್ನು ಪುನಃ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಇನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪೆರು ದೇಶಕ್ಕೆ ಭೂಕಂಪಗಳು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಭೂಕಂಪನ ವಲಯವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರದ 'ರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫೈರ್' (Ring of Fire) ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪೆರು ದೇಶವು ನೆಲೆಸಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಭೂಕಂಪಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 85 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಭೂಕಂಪಗಳು ಇದೇ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.
ಪೆರು ದೇಶದ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ನಾಜ್ಕಾ' (Nazca) ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ 'ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕನ್' ಪ್ಲೇಟ್ನ ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ವಿಪರೀತ ಒತ್ತಡವು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಇಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪೆರು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಭೂಕಂಪಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದದ್ದು 2007 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ 7.9 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪ. ಆ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 'ಪಿಸ್ಕೋ' ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಪೆರು ಸರ್ಕಾರವು ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು (Emergency Response Teams) ರಂಗಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ, ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಶ್ರಯ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗಿವೆ. ಈ ದುರಂತವು ಪೆರು ದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಎದುರಿನ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜೀವಹಾನಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಭೂಕಂಪ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪನಿರೋಧಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.