ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪವೇ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕದ ಯುಎಸ್ಜಿಎಸ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಳಿಕ ಯಾವುದೇ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಹಿಮನದಿ, ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡಗಳ ಭಾರೀ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಂಪನವೇ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮೃ*ತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಜನರು ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೇಪಾಳ–ಚೀನಾ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು, ಕೆಸರು, ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡಗಳು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬಂದ ಪರಿಣಾಮ ಮನೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಹದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
ಭೂಕಂಪವಲ್ಲ, ಹಿಮ-ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತ
ಘಟನೆ ನಡೆದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹರಡಿದ್ದವು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 8.37ಕ್ಕೆ ಕಂಪನ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾದ ಕಾರಣ ಭೂಕಂಪವೇ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ ನಂತರ ಯುಎಸ್ಜಿಎಸ್ ನಡೆಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಪನವು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಉಂಟಾದದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಬದಲಿಗೆ ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಭಾರೀ ಕುಸಿತ, ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಶಿಲಾಖಂಡಗಳ ಹರಿವು ಭೂಕಂಪದಂತೆಯೇ ಕಂಪನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಯುಎಸ್ಜಿಎಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಭೂಕಂಪನೀಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೀಸ್ಮಿಕ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಭೂಕಂಪನ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಳಿಕ ಅದು ಹಿಮ-ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡಗಳ ಹರಿವಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಘಟನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಲೆಂಡೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕುಸಿತ
ಆರಂಭಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೂ ಇದೇ ಸಾಧ್ಯತೆಯತ್ತ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿದೆ. ನೇಪಾಳ–ಚೀನಾ ರಸುವಾಗಧಿ ಗಡಿ ದಾಟುವಿಕೆಯಿಂದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 20 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲೆಂಡೆ ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಭಾರೀ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಈ ಕುಸಿತದಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿಲಾಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ನದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ನದಿಯ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಏಕಾಏಕಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಈ ಪ್ರವಾಹ ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕೆಳಭಾಗದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ರಸುವಾ, ನುವಾಕೋಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ.
160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಸಾ*ವು, ನೂರಾರು ಜನ ನಾಪತ್ತೆ
ಈ ಭೀಕರ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸಾ*ವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮೃ*ತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನೂರಾರು ಜನರು ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಿಕರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ನಾಗರಿಕರು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಭಾರೀ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡಗಳು ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
19 ಸೇತುವೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ
ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರವಾಹದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 19 ಮೋಟಾರು ಸೇತುವೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ. ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೂ ಭಾರೀ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕೆಸರು ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿವೆ. ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಈ ದುರಂತದಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟು 354 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ನೇಪಾಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವಾಗಿದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಚುರುಕು
ದುರಂತದ ಬಳಿಕ ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಬೃಹತ್ ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ.
ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಿಗಾಗಿ ಆತಂಕದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆತಂಕ
ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಮನದಿಗಳ ಸ್ಥಿರತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದೆಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೇರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ದುರಂತವು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಂಪನಕ್ಕೆ ಹಿಮ-ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತವೇ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಯುಎಸ್ಜಿಎಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಿಂದ ದುರಂತದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಪತ್ತೆ, ಸಂತ್ರಸ್ತರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವೇ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.