ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ನಡುವೆಯೇ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (SCO)ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಿಂದ 30ರವರೆಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ SCO ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ SCO ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕ ಅಲೋಕ್ ಎ. ದಿಮ್ರಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
SCO ವೇದಿಕೆ - ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ
ಭಾರತದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ SCO ಒಂದು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ SCO ಸಹಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಮುಂದಿನ ಸಭೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ 2026-27ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಡಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕರು ಮತ್ತು SCO ಕಾರ್ಯದರ್ಶಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಅವಧಿಗೆ ‘Turning Vision into Action - Connectivity, Innovation and Shared Prosperity’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಜನರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ SCO ಶೃಂಗಸಭೆ
ಈ ಸಭೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ 2027ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ SCO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಂಡಳಿ (Council of Heads of State) ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಿದ್ಧತೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು 2026-27ರ ಅವಧಿಗೆ SCO ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, 2027ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಭೆಯನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗಲೇ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, SCO ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮಟ್ಟದ ಭೇಟಿಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಿಲುವು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ SCO ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಹಣಕಾಸು, ನೇಮಕಾತಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯಗಳಂತಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತಂತ್ರದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಮೋದಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ದೇಶಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಗೌರವ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು SCOಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
2017ರಿಂದ SCOಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎರಡೂ 2017ರಲ್ಲಿ SCOಯ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದವು. ಬಳಿಕ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿದ್ದರೂ, SCO ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ SCO ಸರ್ಕಾರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ SCOಯ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, SCOಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ನಿರಂತರ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ SCO ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕರ ಸಭೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ SCO ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಸಭೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
