ನವದೆಹಲಿ: ಲೋಕಸಭೆಯ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಸೋಮವಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 ರಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚಲೋ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರಿಗೆ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಲು ಕೇಳಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುರ್ಯಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಯಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರ ಪೀಠವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಂದು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿರುದ್ಧ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಅರ್ಜಿ
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನಿಖೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತೆ ಎಂದರೆ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು ಎಂಬುದು. ಯಾವುದೇ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ನ್ಯಾಯಯುತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅದರಲ್ಲದೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತಗಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರು ಈ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಇನ್ನೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
'ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚಲೋ' ಮೆರವಣಿಗೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 ರಂದು, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮೈತ್ರಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಮಂಡಿಸುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ. ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಆ ಸಂಬಂಧದ ಅರ್ಜಿಗಳೂ ಸಹ. ಮೆರವಣಿಗೆಯ ನಾಯಕರು ಏನು ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುರ್ಯಕಾಂತ್ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಯಾರೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಬೆದರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ನಾವು ಆವರಣದೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಾದಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಪೀಠವು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ವರ್ತನೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಾಯಕರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೋಟಿಸ್ ಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಅರ್ಜಿಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನ ಮಹತ್ವವೇನು?
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ದೇಶದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿರುವ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವುದು ಅದರ ಮೂಲಭೂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನೋಡಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಅರ್ಜಿಯು SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ನೋಟಿಸ್ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಒತ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಹೆಸರುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಮತ್ತೆ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಇತರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರೆಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಏನು?
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಇತರರ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆ ಎಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮತದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ. ಕೋರ್ಟ್ ನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದು.
ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯಬಹುದು?
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, 'ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚಲೋ' ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾಯಕರ ವರ್ತನೆ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದರೂ, ಅವುಗಳ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೋರ್ಟ್ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು, ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ರಕ್ಷಣೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋರ್ಟ್ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು 'ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚಲೋ' ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾಯಕರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೇಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಾದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಇದರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಿದೆ.