ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವಿಜಯದಶಮಿ ಜಂಬೂಸವಾರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ರಾಮನಗರ) ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಬಾರಿ ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ತವರು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗದಿರುವುದು ಇದೀಗ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕೆಪಿಎಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೇಕೆದಾಟು ಮಾದರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ದಸರಾ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ಜಂಬೂಸವಾರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗದಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಕೆಪಿಎಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೇಕೆದಾಟು ಮಾದರಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು
ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಪಿಎಸ್ ಶಾಲೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಮಾದರಿ ಸೇರಿವೆ.
ಕೆಪಿಎಸ್ ಶಾಲೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕಲಿಕಾ ವಾತಾವರಣ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮೇಕೆದಾಟು ಮಾದರಿಯು ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿತ್ತು. ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಿತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಮಾದರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಇದ್ದಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಈ ಎರಡೂ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಜಂಬೂಸವಾರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸತನದ ಕೊರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮಿತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ತಿರಸ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಈ ಬಾರಿ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಜಂಬೂಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಉತ್ಸವದ ವೈಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ವಿಷಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ, ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗದಿರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳೂ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬಹುದು.
ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವಕಾಶ
ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗೊಂಬೆಗಳ ವೇಷಭೂಷಣ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಕಲೆ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜೀವಂತ ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಉತ್ಸವದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆ ಕಲಾವಿದರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ನಿರ್ಧಾರ
ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ತವರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗದಿರುವುದು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೃಢವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ, ಸಮಿತಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಆದ್ಯತೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವಾಗ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ದೊರೆಯಲು ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು, ತಿರಸ್ಕೃತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿವರಿಸುವುದು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯವೇ ಬಲ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲೆ, ಇತಿಹಾಸ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮಹೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಆಸೆಯಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಪಿಎಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೇಕೆದಾಟು ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ನಿರಾಸೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೂ ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆಯಂತಹ ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಉತ್ಸವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಗುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
