ಮೈಸೂರು ದಸರೆಗೆ ಅಪಶಕುನಗಳ ಕಳಂಕವೇ? ನಂದಿಧ್ವಜದಿಂದ ಅಂಬಾರಿವರೆಗೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳೇನು?!!

ಮೈಸೂರು: ನಾಡಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಡಗರ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಪೂಜೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ, ನಂದಿಧ್ವಜ ಪೂಜೆ, ರಾಜವಂಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕೆಲವು ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ನಂದಿಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದ ಘಟನೆ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೈಯಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ಜಾರಿದ ಪ್ರಸಂಗ, ಸಿಂಹಾಸನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿನ ಎಡವಟ್ಟು, ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಂಬಾರಿ ಹೊತ್ತ ಆನೆ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದ ಘಟನೆಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿವೆ.

ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಪಶಕುನಗಳೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಂದಿಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ: ದಸರಾ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಚರ್ಚೆ

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಂದಿಧ್ವಜ ಪೂಜೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ನಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಒಳಿತಿನ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಆಚರಣೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಂದಿಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದ ಘಟನೆ ದಸರಾ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳೂ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಹಜ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜವಂಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ದಸರಾ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಏನಾದರೂ ಕೆಡುಕು ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿದ ಮೂರ್ತಿ: ಮತ್ತೊಂದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸ

ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೈಯಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ಜಾರಿದ ಪ್ರಸಂಗವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ, ಅರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಪಶಕುನವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.

ಆದರೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ಹಿಡಿತದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘಟನೆಯ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಸಿಂಹಾಸನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಟ್ಟು: ರಾಜವಂಶದ ಆಚರಣೆಯತ್ತ ಗಮನ

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಸಿಂಹಾಸನ ಪೂಜೆ ಇತಿಹಾಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಸಿಂಹಾಸನ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯದುವೀರ ಕೃಷ್ಣದತ್ತ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಂದ ಎಡವಟ್ಟು ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಲವು ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಕ್ರಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಜನರು ಗಮನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಅಪಶಕುನವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಘಟನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿಷಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ನೆತ್ತರು ಚೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲವೇ?

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕುತೂಹಲವಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಬಾರಿ ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯ ರಕ್ತಪಾತವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಚೆಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಅಪಶಕುನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಭಾಗವಹಿಸಿದವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಡೆ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲೂ ಗಾಯಗಳಾಗದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದ ಅಂಬಾರಿ: ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದ ಘಟನೆ

ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆಯೇ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಂಬಾರಿ ಹೊತ್ತ ಆನೆ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದ ಘಟನೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆನೆಗಳು ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ದೈಹಿಕ ಒತ್ತಡ, ಆಯಾಸ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನೆಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು.

ಅಂಬಾರಿ ಹೊತ್ತ ಆನೆ ಕುಸಿದ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ನಂಬಿಕೆಗಳ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ತರಬೇತಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಆನೆಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಶುವೈದ್ಯರು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಈ ಘಟನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಸರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ತರಬೇತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಪಶಕುನಗಳ ಸರಣಿಯೇ ಅಥವಾ ಕಾಕತಾಳೀಯ ಘಟನೆಗಳೇ?

ನಂದಿಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ, ಮೂರ್ತಿ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿದ ಪ್ರಸಂಗ, ಸಿಂಹಾಸನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿನ ಎಡವಟ್ಟು, ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಅಂಬಾರಿ ಘಟನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅಪಶಕುನಗಳ ಸರಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು ಆಧಾರರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ದಸರಾ ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂಕೇತ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಕಾದಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಪಶಕುನಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ನಾಡಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಜಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಈ ಮೂರಕ್ಕೂ ಸಮಾನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.