ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯ ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ನಾಲ್ಕು ಬಂದರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರವೇ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ₹5,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯದ ಬಂದರು ಸಚಿವ ನಿತೇಶ್ ರಾಣೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಾಸಗಿ ಬಂದರು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ರಾಯಲ್ಟಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಂದರುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಲ್ಘರ್, ರಾಯಗಢ, ರತ್ನಗಿರಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಬಂದರು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ 'ವಿಕಸಿತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 2047' ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮೆರಿಟೈಮ್ ಬೋರ್ಡ್ (MMB) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವ ನಿತೇಶ್ ರಾಣೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಬಂದರುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನೇರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಬಂದರುಗಳ ನಿಖರ ಸ್ಥಳಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ, ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿಯ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಯೋಜನೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಈಗಿನ ಬಂದರು ಮಾದರಿಯಿಂದ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಜೆಟ್ಟಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಂದರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರಾಯಲ್ಟಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಬಂದರು ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ 48 ಸಣ್ಣ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಜೆಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹250 ಕೋಟಿ ರಾಯಲ್ಟಿ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಬಂದರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾದರಿಯಿಂದ ನೇರ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ ಸಾಗುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.
₹5,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯದ ಗುರಿ ಹೇಗೆ
ನಾಲ್ಕು ಬಂದರು ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ₹5,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜು ಎಂದು ನಿತೇಶ್ ರಾಣೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಬಂದರು ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ₹5,000 ಕೋಟಿ ಎಂಬುದು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವ ಆದಾಯದ ಅಂದಾಜು ಮಾತ್ರ. ಇದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಗಳಿಸಿರುವ ಆದಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ, ಸರಕು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಬಂದರುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿವೆ.
ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಸಾರಿಗೆ, ಗೋದಾಮು, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ನೈಜ ಪರಿಣಾಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಾಧವನ್ ಬಂದರು ಯೋಜನೆಯೂ ಮಹತ್ವದ್ದು
ಪಾಲ್ಘರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಹಾನು ಸಮೀಪ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ವಾಧವನ್ ಬಂದರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ₹76,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಶೇ.26ರಷ್ಟಿದೆ. 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ವಾಧವನ್ ಬಂದರು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಬಂದರುಗಳ ಯೋಜನೆಯೂ ರಾಜ್ಯದ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ
ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಂದರುಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಗೋದಾಮು ನಿರ್ವಹಣೆ, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಬಂದರುಗಳ ಸುತ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಿಗೂ ನೆರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಆದರೆ, ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳು, ಕರಾವಳಿ ನಿಯಮಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಭೂ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಯಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನೆ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯ ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ, ರಾಜ್ಯದ ಬಂದರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹250 ಕೋಟಿ ರಾಯಲ್ಟಿ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯವು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ₹5,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯದ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ನಿಖರ ವೆಚ್ಚ, ಅನುಷ್ಠಾನದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಂದರುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿವರಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕವೇ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
Comments