ಬೆಂಗಳೂರು: ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು ವಿಶ್ವ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸೋಂಕು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ವರ, ಶೀತ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಏನಿದು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಕಾಯಿಲೆ?
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಎಂದರೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಚೀಲಗಳಾದ ಅಲ್ವಿಯೋಲೈಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತ ಉಂಟಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಕೀವು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಮ್ಲಜನಕ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೂ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು, ವಯೋವೃದ್ಧರು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಹಾಗೂ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಉಂಟಾಗಲು ಹಲವು ರೀತಿಯ ರೋಗಾಣುಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
1. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕು: ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೋಕಸ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯೆ (Streptococcus pneumoniae) ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ಎದೆನೋವು ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
2. ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು: ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ, ಉಸಿರಾಟದ ಸಿಂಸಿಟಿಯಲ್ ವೈರಸ್ (RSV) ಮತ್ತು ಇತರ ಉಸಿರಾಟದ ವೈರಸ್‌ಗಳು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ವೈರಲ್ ಸೋಂಕುಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
3. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೋಂಕು: ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಮಧುಮೇಹ ಅಥವಾ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
4. ಇತರ ಕಾರಣಗಳು: ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಉಸಿರಾಟದ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಆಸ್ಪಿರೇಷನ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಹೇಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ?
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕೆಲವು ಸೋಂಕುಗಳು ಕೆಮ್ಮುವಾಗ, ಸೀನುವಾಗ ಹೊರಬರುವ ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಇತರರಿಗೆ ಹರಡಬಹುದು. ಸೋಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೂ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕಲುಷಿತ ಕೈಗಳಿಂದ ಮೂಗು, ಬಾಯಿ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಉಸಿರಾಟದ ಸೋಂಕುಗಳು ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಪ್ರಕರಣವೂ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಯಾವ ರೋಗಾಣುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸೋಂಕು ಹರಡುವ ವಿಧಾನ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನು?
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
-
ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಚಳಿ
-
ನಿರಂತರ ಕೆಮ್ಮು
-
ಕಫ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು
-
ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು
-
ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಎದೆನೋವು
-
ಅತಿಯಾದ ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ
-
ಹಸಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು
-
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಫದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
-
ವಯೋವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆ
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವುದು, ಎದೆ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು, ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕೆಮ್ಮು, ಜ್ವರ ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್‌ರೇ, ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕಫ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹೇಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ರೋಗಾಣು, ರೋಗಿಯ ವಯಸ್ಸು, ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಗೆ ವೈದ್ಯರು ಸೂಕ್ತ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ವೈರಸ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಂಟಿವೈರಲ್ ಔಷಧಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ವೈರಲ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಔಷಧ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ತೀವ್ರ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಅವಧಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಔಷಧಿಗಳ ಸ್ವಯಂ ಬಳಕೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
-
ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನ್ಯುಮೋಕೋಕಲ್, ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.
-
ಊಟಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ಕೈಗಳನ್ನು ಸಾಬೂನಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಿರಿ.
-
ಕೆಮ್ಮುವಾಗ ಅಥವಾ ಸೀನುವಾಗ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೂಗನ್ನು ಕರವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಮೊಣಕೈಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
-
ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ.
-
ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ದೂರವಿರಿ. ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನವನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಸಿ.
-
ಮನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಾರ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
-
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕೊಡಿಸಿ.
-
ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಇತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಿ.
ಯಾವಾಗ ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು?
ತೀವ್ರ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ತುಟಿಗಳು ಅಥವಾ ಮುಖ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು, ಎದೆನೋವು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವುದು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಗೊಂದಲ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎದೆ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವಂತೆ ಉಸಿರಾಡುವುದು, ಕುಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು.
ಜಾಗೃತಿಯೇ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣೆ
ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಮ್ಮು ಅಥವಾ ಜ್ವರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಲಸಿಕೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ.
ವಿಶ್ವ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸೋಣ.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅರ್ಹ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
Comments