ಸಂಗಾತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಖುಷಿಯಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ? ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು!!

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲೂ ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಿತಿ ಮೀರಿದಾಗ ಅದು 'ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆ' (Emotional Dependency) ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಸಂತೋಷ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಕಾಳಜಿ ಎಂದು ಭಾಸವಾದರೂ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇದು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆ ಎಂದರೇನು?

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆಯು ಭಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಒಂದು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ (Attachment). ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, "ನನ್ನ ಸಂಗಾತಿ ಇಲ್ಲದೆ ನಾನು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ" ಅಥವಾ "ನನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾವನೆಗೂ ಅವರೇ ಕಾರಣ" ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೂಲಕ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು:

ಅತಿಯಾದ ಗಮನದ ಅಗತ್ಯ: ಸಂಗಾತಿ ಸದಾ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿರಬೇಕು, ತಕ್ಷಣ ಕರೆ ಅಥವಾ ಮೆಸೇಜ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಹಠವಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅಲ್ಪ ವಿಳಂಬವೂ ದೊಡ್ಡ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂಟಿತನದ ಭಯ: ಸಂಗಾತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಭರಿಸಲಾರದಷ್ಟು ಖಾಲಿತನ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಿರಂತರ ಭದ್ರತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ: "ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ತಾನೇ?", "ನಾನು ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವೇ?" ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ, ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಅತಿಯಾದ ಅಸೂಯೆ: ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಭಾವನೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸಂಗಾತಿ ಬೇರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಅಸೂಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಂತ ಜೀವನದ ಕೊರತೆ: ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರಿಗಳು, ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನೂ ಸಂಗಾತಿಯ ಸುತ್ತಲೇ ಸುತ್ತುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ಏಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ (Low self-esteem), ಒಂಟಿತನದ ಭೀತಿ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬನೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಭಾವನೆ (Insecurity) ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು.

ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರೀತಿ vs ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆ

ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರೀತಿ: ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಂಬಿಕೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆ: ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಹೇಗೆ?

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ:

ಸ್ವಯಂ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಸ್ವತಃ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಸಂಗಾತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸಗಳು, ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಳಗವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ. ಬದುಕು ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಬಾರದು.

ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ: ಒಂಟಿಯಾಗಿರುವುದು ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು. ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿ.

ಮುಕ್ತ ಸಂವಹನ: ಭಯ ಅಥವಾ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ. ದೂಷಣೆಯ ಬದಲು ನಿಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.

ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯ: ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಅವಲಂಬನೆಯು ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಅಥವಾ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್‌ನಂತಹ ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅವಲಂಬನೆಯು ಒಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪರಸ್ಪರರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಆತ್ಮಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನವೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಜೀವಾಳ. ನೆನಪಿಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಸಂತೋಷದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.