ವರಪ್ರಸಾದದಂತೆ ಬರುವ ಮಳೆಗಾಲವು ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲನ್ನು ತಣಿಸಿ, ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ತೊಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಸಮಯ. ಆದರೆ, ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ವರ್ಷ ಋತು (ಮಳೆಗಾಲ) ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರತೆ (Humidity) ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿಯ (Digestive Fire) ಮೇಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಜೀರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾತ ದೋಷವು ಪ್ರಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪಿತ್ತ ದೋಷವು ಶೇಖರಣೆಯಾಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯದಿದ್ದಾಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ 'ಆಮ' (ವಿಷಕಾರಕ ಅಂಶಗಳು) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜ್ವರ, ಶೀತ, ಕೆಮ್ಮು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೋಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಲು ನೋವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
1. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಸೇವನೆ (ಉಷ್ಣೋದಕ)
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನಿಂದ ರೋಗಗಳು ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ದಿನಪೂರ್ತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ಉಗುರುಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮಂದವಾಗಿರುವ ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿ ಪ್ರದೀಪ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ವಿಷಕಾರಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು (Toxins) ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2. ದೀಪನ-ಪಾಚನ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಮಸಾಲೆಗಳ ಬಳಕೆ
ನಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೇವಲ ರುಚಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಬಳಸಬೇಕಾದ ಮಸಾಲೆಗಳು: ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಶುಂಠಿ, ಹಸಿರು ಅರಿಶಿನ, ಕರಿಮೆಣಸು, ಜೀರಿಗೆ, ಓಮಕಾಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಗನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿ. ಇವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್, ಉಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಅಜೀರ್ಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ನಿವಾರಿಸಿ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಆಮ್ಲೀಯತೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುತ್ತವೆ.
3. ಹಗುರ ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ
ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹವು ಮಂದವಾಗಿರುವಾಗ ದೇಹಕ್ಕೆ ಭಾರವಾಗುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದಂತೆ.
ಆಹಾರದ ಆಯ್ಕೆ: ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಿಸಿಬಿಸಿಯಾದ ತಾಜಾ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ. ಹೆಸರುಬೇಳೆ ಖಿಚಡಿ, ಹಗುರವಾದ ಬೇಳೆ ಸಾರು (ತಿಳಿಸಾರು), ಬಿಸಿ ಅನ್ನ ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿ ಸೂಪ್ಗಳು ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ, ಅತಿಯಾದ ಮಸಾಲೆ ಉಳ್ಳ ಮತ್ತು ಜಂಕ್ ಫುಡ್ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿ.
4. ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹರ್ಬಲ್ ಪಾನೀಯಗಳು
ವೈರಲ್ ಸೋಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಜ್ವರಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮಗೆ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.
ಪಾನೀಯಗಳು: ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ತುಳಸಿ, ಶುಂಠಿ, ಲವಂಗ ಹಾಗೂ ಜೇಷ್ಠಮಧು ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಯುರ್ವೇದ ಕಷಾಯ ಅಥವಾ ಹರ್ಬಲ್ ಚಹಾ ಕುಡಿಯಿರಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಲೋಟ ಬಿಸಿ ಹಾಲಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಕರಿಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ (Turmeric Milk) ಬೆರೆಸಿ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯ ಆರೈಕೆ (ಅಗ್ನಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ)
ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯದ ಮೂಲವೇ ಅಗ್ನಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
ನಿಯಮಗಳು: ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹಸಿವಿಗಿಂತ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆ (ಮಿತವಾಗಿ) ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಊಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಮಲಗಬೇಡಿ; ಕನಿಷ್ಠ 100 ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಕಾಲ ಲಘು ನಡಿಗೆ (ಶತಪದಿ) ಮಾಡಿ.
6. ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಎಣ್ಣೆ ಮಸಾಜ್ (ಅಭ್ಯಂಗ)
ಮಳೆಗಾಲದ ತಂಪಾದ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗಾಳಿಯು ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾತ ದೋಷವನ್ನು ಪ್ರಕೋಪಗೊಳಿಸಿ ಕೀಲು ನೋವು, ಬೆನ್ನು ನೋವು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಶುಷ್ಕತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿಧಾನ: ವಾರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಇಡೀ ದೇಹಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ (Sesame Oil) ಅಥವಾ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮಸಾಜ್ (ಅಭ್ಯಂಗ) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ವಾತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ದೃಢತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
7. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೋಂಕು ತಡೆ (ಬೇವಿನ ಬಳಕೆ)
ಆರ್ದ್ರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಫಂಗಲ್ ಸೋಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಹಾರ: ನಿಮ್ಮ ಸ್ನಾನದ ನೀರಿಗೆ ಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಬಳಸಿ. ಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಂಟಿ-ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಗುಣಗಳು ಚರ್ಮವನ್ನು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬೇವಿನ ಎಲೆ ಅಥವಾ ಗುಗ್ಗುಳದ ಧೂಪವನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಕೀಟಾಣುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
8. ಓಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ವೃದ್ಧಿ
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ 'ಓಜಸ್ಸು' ಎಂದರೆ ದೇಹದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ.
ಕ್ರಮಗಳು: ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇಬು, ದಾಳಿಂಬೆಯಂತಹ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಯುಕ್ತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ದಿನಕ್ಕೆ 7-8 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ. ಮನೆಯ ಒಳಗಡೆಯೇ ಲಘು ಯೋಗಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ನಾಡಿಶೋಧನ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಂತಹ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಮಾಡಿ.
9. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿStrictly ವರ್ಜ್ಯಗಳು (ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದವುಗಳು)
- ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:
- ಫ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿಟ್ಟ ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳು, ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಹಸಿ ತರಕಾರಿಗಳ (Salads) ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
- ಬೀದಿ ಬದಿಯ ಮುಕ್ತವಾಗಿಟ್ಟ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಡಿ.
- ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಸರು (Curd) ಸೇವಿಸಬೇಡಿ; ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಫವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಬ್ಲಾಕೇಜ್ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ದಿನಚರಿ (Daily Routine Chart)
ಆಯುರ್ವೇದ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ರೋಗ ಬಂದಾಗ ಮಾಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾಳುವ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಕಲೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ತರುವ ತಂಪು ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಮನಸಾರೆ ಸವಿಯಬೇಕಾದರೆ, ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಈ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಸರ್ವೈವಲ್ ಗೈಡ್ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಸಾಲೆಗಳ ಬಳಕೆ, ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಸೇವನೆ, ಅಭ್ಯಂಗ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
