ಭಾರತೀಯರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ತಪ್ಪದೆ ಇರುವುದು ಮೊಸರು. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ ತಾಜಾ ಮೊಸರಿನ ರುಚಿಯೇ ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದಿತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ಮೊಸರು ಸರಿಯಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲವೇ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ನೀರು (ವೇ ಪ್ರೋಟೀನ್) ಬಂದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಮೊಸರಿನ ಹುದುಗುವಿಕೆ (Fermentation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಕೆನೆಯುಳ್ಳ ಮೊಸರನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ಟಿಪ್ಸ್.
ಮೊಸರು ಯಾಕೆ ನೀರಾಗುತ್ತದೆ?
ಮೊಸರಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ತಿಳಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ದ್ರವವನ್ನು 'ವೇ' (Whey) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಅಧಿಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದಾಗ, ಮೊಸರು ಹೆಚ್ಚು ನೀರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೊಸರು ಪಡೆಯಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
1. ಹಾಲಿನ ಆಯ್ಕೆ
ಮೊಸರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಲು ಪೂರ್ಣ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶವಿರುವ (Full-fat) ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಲೋ-ಫ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ಕಿಮ್ಡ್ ಹಾಲಿಗಿಂತ ಫುಲ್ ಕ್ರೀಮ್ ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮತ್ತು ರುಚಿಯಾದ ಮೊಸರನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
2. ಹಾಲನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸಿ
ಹಾಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಬಂದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕಡಿಮೆ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಯಲು ಬಿಡಿ. ಇದರಿಂದ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊಸರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೆನೆಯುಕ್ತವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
3. ಸರಿಯಾದ ತಾಪಮಾನ
ಹಾಲು ಕುದಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸೋರುವ ಹದಕ್ಕೆ (Warm - ಉಗುರು ಬೆಚ್ಚಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು) ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ. ಹಾಲು ತುಂಬಾ ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ತುಂಬಾ ತಣ್ಣಗಿದ್ದರೆ ಹುದುಗುವಿಕೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೊಸರಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು (Starter) ಬೆರೆಸಿ.
4. ತಾಜಾ ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ
ಹಳೆಯ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಹುಳಿ ಬಂದಿರುವ ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆಯ ಹುಳಿಯನ್ನಾಗಿ (Starter) ಬಳಸಬೇಡಿ. ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೊಸರನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಮೊಸರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೆಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
5. ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯ ಬಳಕೆ
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಸರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಲು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಮೊಸರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ರುಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಬೇಡಿ
ಮಜ್ಜಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ನಂತರ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಅಲುಗಾಡದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ. ಮೊಸರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು ಮಾಡಬೇಡಿ.
7. ಫ್ರಿಜ್ನಲ್ಲಿಡಲು ತರಾತುರಿ ಬೇಡ
ಮೊಸರು ಹುದುಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಫ್ರಿಜ್ನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡಿ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೊಸರು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಫ್ರಿಜ್ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ.
ಮೊಸರಿನ ಮೇಲೆ ನೀರು ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಮೊಸರಿನ ಮೇಲೆ ನೀರು (Whey) ಬಂದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಡಿ. ಇದು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಆಗರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಇದನ್ನು ಮೊಸರಿನ ಜೊತೆಯೇ ಬೆರೆಸಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ನೀರನ್ನು ಸ್ಮೂಥಿ (Smoothies), ಸೂಪ್, ಚಪಾತಿ ಹಿಟ್ಟು ಕಲಸಲು ಅಥವಾ ಮಜ್ಜಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ಮನೆಮೊಸರಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ: ಮೊಸರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರೋಬಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕರುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು: ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ12, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಮೂಳೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯ: ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮೊಸರು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಮಳೆಗಾಲದ ತೇವಾಂಶ ಮೊಸರನ್ನು ನೀರಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಸರಿಯಾದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಾವು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೊಸರನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ನೆನಪಿಡಿ - ಹಾಲನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸುವುದು, ಸರಿಯಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಬೆರೆಸುವುದು, ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸದಂತೆ ಇಡುವುದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೊಸರಿನ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಸರು ನೀರಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸರಳ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೊಸರನ್ನು ಸವಿಯಿರಿ.