ನೀವು ತಿನ್ನೋ ಸಮೋಸ ಒಳಗೆ ಅಂದು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ - ಅಕ್ಬರ್ ಕಾಲದ ಸಮೋಸ ಹೇಗಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ?

ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಒಂದು ಕಪ್ ಚಹಾ ಜೊತೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಸಮೋಸ ಇದ್ರೆ ಆ ಮಜವೇ ಬೇರೆ ಅಲ್ವಾ? ಅದರಲ್ಲೂ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ ತುಂಬಿರೋ ಸಮೋಸ ಅಂದ್ರೆ ನಮಗೆ ಪಂಚಪ್ರಾಣ. ಆದ್ರೆ ನಿಮಗೊಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾ? ನಾವು ಇವತ್ತು ತಿನ್ನೋ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಮೋಸಕ್ಕೂ, ಅಕ್ಬರ್ ಅಥವಾ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದ ಸಮೋಸಕ್ಕೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇತ್ತು! ಈಗ ವೈರಲ್ ಆಗ್ತಿರೋ ಹಳೆಯ ರೆಸಿಪಿ ನೋಡಿ ಸಮೋಸ ಪ್ರಿಯರೆಲ್ಲಾ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಇಲ್ಲದ ಸಮೋಸ!

ಇವತ್ತಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಇಲ್ಲದ ಸಮೋಸವನ್ನ ಊಹೆ ಮಾಡೋಕು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಡಾ. ಎಂ.ಎಫ್. ಖಾನ್ ಅವರು 'ಎಕ್ಸ್'ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರೋ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, 1500ರ ಸುಮಾರಿನ ಸಮೋಸದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ! ಯಾಕಂದ್ರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪರಿಚಯವೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಹಾಗಾದ್ರೆ ಆ ಕಾಲದ ಸಮೋಸದ ಒಳಗೆ ಏನಿತ್ತು?

'ರುಚಿಯ ಪುಸ್ತಕ' ಹೇಳೋ ಸತ್ಯವೇನು?

1501 ರಿಂದ 1510 ರ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಾಂಡು ಸುಲ್ತಾನರಿಗಾಗಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ನಿಮತನಮಾ' (Ni'matnama) ಅನ್ನೋ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನ 'ರುಚಿಯ ಪುಸ್ತಕ' (Book of Delights) ಅಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇರೋ ಸಮೋಸ ರೆಸಿಪಿ ಕೇಳಿದ್ರೆ ನಿಮಗೆ "ಇದೂ ಸಮೋಸನಾ?" ಅಂತ ಅನ್ನಿಸೋದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ.

ರಾಜಮನೆತನದ ಸಮೋಸದ 'ಮೈದಾನ' ಮತ್ತು 'ಮಸಾಲೆ'

ಆ ಕಾಲದ ಸಮೋಸ ಕೇವಲ ಮೈದಾದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಹಿಟ್ಟುಗಳನ್ನು (ದಪ್ಪ ಹಿಟ್ಟು, ನುಣುಪಾದ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಹಿಟ್ಟು) ಬಳಸಿ ಅದರ ಕವರ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಅದರ ಒಳಗಡೆ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ ಮಸಾಲೆ ಮಾತ್ರ ಸಖತ್ 'ರಾಯಲ್' ಆಗಿತ್ತು:

ಮೇನ್ ಐಟಂ: ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಕೀಮಾ ಮಾಂಸ.

ಮಸಾಲೆಗಳು: ಸಣ್ಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಒಣ ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ.

ಸ್ಪೆಷಲ್ ಟಚ್: ಗುಲಾಬಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಬದನೆಕಾಯಿ ತಿರುಳು!

ಹೌದು, ಕೀಮಾ ಜೊತೆ ಬದನೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ ಸೇರಿಸಿ ಈ ಮಸಾಲೆಯನ್ನ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಹಿಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ತುಂಬಿ ಆಮೇಲೆ ಅದನ್ನ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಅಕ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಸುಲ್ತಾನರು ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸವಿಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

ಇವತ್ತಿಗೂ ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಎಷ್ಟೊಂದು ಡಿಫರೆನ್ಸ್!

ನಮ್ಮ ಇವತ್ತಿನ ಸಮೋಸ ಪಕ್ಕಾ ವೆಜಿಟೇರಿಯನ್ (ಆಲೂಗಡ್ಡೆ) ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ ಅಂದಿನ ಸಮೋಸ ನಾನ್-ವೆಜ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ನೀರು, ಕೇಸರಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಖತ್ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ನಾವು ತಿನ್ನೋ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಮೋಸ ಬರೋಬ್ಬರಿ 200-300 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಅನ್ನೋದು ವಿಶೇಷ.

ಸಮೋಸ ಕೂಡ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತನ್ನ ರುಚಿಯನ್ನ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಅಂದು ರಾಜ-ಮಹಾರಾಜರು ಕೀಮಾ ಸಮೋಸ ತಿಂದು ಖುಷಿ ಪಡ್ತಿದ್ರೆ, ಇಂದು ನಾವು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಮೋಸ ತಿಂದು ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀವಿ.