ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಂದೇಶ ಅಥವಾ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಚಾಡಿ ಮಾತುಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತಂದಿವೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಸಿವೆ. ಈ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮವು ಭಾರತಕ್ಕೇ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಸುಳ್ಳು ಸಂದೇಶ ಇಡೀ ಗ್ರಾಮದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೇ ಕೆಡಿಸಬಲ್ಲದು. ಇಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಳಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹರಡುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮರ ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೇ ಹೊಸ ಹಾದಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಬಾಲೋದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ಮೆಡಕಿ' ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವು ಈಗ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದು, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ದಂಡದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 19 ರಂದು ನಡೆದ ಗ್ರಾಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:
₹5,000 ಕಡ್ಡಾಯ ದಂಡ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಅಂತಹವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ 5,000 ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಕೇವಲ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರೂ ಈ ದಂಡದ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ: ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮತ್ತು ಫೇಸ್ಬುಕ್ನಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿದೆ. ಅಪ್ರಕಟಿತ ಅಥವಾ ಆಧಾರರಹಿತ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸುವವರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಪಂಚಾಯತ್ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಚಾಡಿ ಹೇಳುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಪಂಚಾಯತ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ 501 ರೂ. ನಗದು ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡಲಾಗುವುದು.
ಈ ನಿಯಮದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಹಣದ ಸದ್ಬಳಕೆ. ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸುವವರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದ ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಲು ಗ್ರಾಮಸಭೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬರ ಕೆಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬರುವ ಹಣ ಗ್ರಾಮದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಮೆಡಕಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಿಗೂ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗಳು ಹಬ್ಬಿ, ಅವು ದೊಡ್ಡ ಜಗಳಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನಡುವೆ ಅನಗತ್ಯ ವೈಷಮ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಈ ಶಿಸ್ತಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೆಡಕಿ ಗ್ರಾಮದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇವಲ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಉತ್ತಮ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದು "ಸತ್ಯವೇ?" ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ನಮ್ಮ ಊರುಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಶಿಸ್ತು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ.