ನಾವು ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮರೆತುಹೋಗುವುದು ಸಹಜ. ಕನ್ನಡಕ ಅಥವಾ ಕೀಲಿಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಇವೆ, ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನ ಹೆಸರು ಏನು ಎಂಬುದು ತಕ್ಷಣ ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದಿರುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಮರೆತರೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ವಯಸ್ಸಿನ ಸಹಜ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾಗಬಾರದು.
ವಿಶ್ವ ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ ದಿನವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶ. ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.
ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?
ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೇಳಿದ ವಿಷಯವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆ ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಕುಟುಂಬದವರು ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು.
ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮರೆತರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಏಕೆ ಹೋದೆವು ಎಂಬುದೇ ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಸಿಕ್ಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದಿರುವುದು ಬೇರೆ ವಿಷಯ.
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯೇ ಮರೆತುಹೋಗುವುದೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ. ಪ್ರತಿದಿನ ಹೋಗುವ ಅಂಗಡಿ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉದ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.
ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮರೆವು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಾಯಿಗೆ ಪರಿಚಿತ ಅಡುಗೆಯ ವಿಧಾನವೇ ಮರೆತುಹೋಗಬಹುದು. ಯಾವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಮೊದಲು ಹಾಕಬೇಕು ಅಥವಾ ಅಡುಗೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದಿರಬಹುದು.
ಮನೆಯ ಖರ್ಚು, ಬಿಲ್ ಅಥವಾ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆಗೂ ಈ ಕೆಲಸಗಳು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುವುದು, ಹಣದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರಳ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಬೇರೆಯವರ ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.
ಕೆಲವರು ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು.
ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ
ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಸರಿಯಾದ ಪದ ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದಿರುವುದು, ಮಾತಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ವಿಷಯ ಮರೆತುಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಾತುಕತೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವುದು ಕೂಡ ಆಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಚಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಕೂಡ ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದಿರಬಹುದು.
ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಕುಟುಂಬದವರ ಮೇಲೆ ಅನುಮಾನಪಡಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಜನರಿಂದ ದೂರವಾಗಬಹುದು.
ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಓದು, ವಾಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಕುಟುಂಬದವರು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು. ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರೆವು ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ ಅಲ್ಲ
ಯಾರಾದರೂ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮರೆತರೆ ಅವರಿಗೆ ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ ಇದೆ ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರೆವು ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ, ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ, ಖಿನ್ನತೆ, ಕೇಳುವ ಅಥವಾ ನೋಡುವ ಸಮಸ್ಯೆ, ಕೆಲವು ವಿಟಮಿನ್ ಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಲೂ ನೆನಪಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ ನೆನಪಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಪೋಷಕರು ಏನಾದರೂ ಮರೆತರೆ ತಕ್ಷಣ ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮರೆವು ಪದೇ ಪದೇ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು.
ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು?
ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡಾಗ, “ನಿಮಗೆ ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ ಇದೆ” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಬೇಸರವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಆತಂಕವಾಗಬಹುದು.
“ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?” ಅಥವಾ “ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಏನಾದರೂ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತಿದೆಯೇ?” ಎಂದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೇಳಬಹುದು. ಅವರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಸಹನೆಯಿಂದ ಕೇಳಬೇಕು.
ಮರೆವು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕುಟುಂಬ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯರು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ, ಮಾತನಾಡುವ ರೀತಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
ವೈದ್ಯರನ್ನು ಬೇಗ ಭೇಟಿಯಾದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದ ನೆನಪಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣ ಎಂದು ಬಿಡಬೇಡಿ
ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ಹೆಸರು, ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಳ ಮರೆತುಹೋಗುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಗದಿರುವುದು, ಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಮರೆತುಹೋಗುವುದು, ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಣದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರೆವಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡರೆ ಪೋಷಕರನ್ನು ಹೆದರಿಸುವ ಬದಲು ಅವರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರಣ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಖ್ಯ.