ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ನಿರಂತರ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಂತೆಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಸ್ತಾಗಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಲಿಯಾದಂತೆ ಅನಿಸುವುದುಂಟು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಬದಲು, ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಜಪಾನೀಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹಲವು ಚಿಂತನಾ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಶೋಗನೈ, ಚೋಶಿನ್, ಎನ್ರ್ಯೋ, ಮಾ, ವಾಬಿ-ಸಾಬಿ, ಕೈಜೆನ್ ಮತ್ತು ಶಿನ್ರಿನ್-ಯೋಕು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ಇವು ಯಾವುದೇ ತ್ವರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬೇಕು, ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಾಗಿವೆ.
1. ಶೋಗನೈ - ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ
‘ಶೋಗನೈ’ ಎಂದರೆ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ‘ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಅಥವಾ ‘ಇದು ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದರತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ. ಇದು ಕೈಚೆಲ್ಲುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ.
2. ಚೋಶಿನ್ - ಮೊದಲು ದೇಹದ ಅಗತ್ಯ ಗಮನಿಸಿ
ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ಆಲೋಚನೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಣಿವು, ಹಸಿವು ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯೂ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಚೋಶಿನ್ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ, ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಎನ್ರ್ಯೋ - ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ‘ಹೌದು’ ಎನ್ನಬೇಕಿಲ್ಲ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿನಂತಿಗೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಖುಷಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿ ಖಾಲಿಯಾಗಬಹುದು.
‘ಎನ್ರ್ಯೋ’ ಸಂಯಮ ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಮಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯ.
4. ಮಾ - ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮ ನೀಡಿ
‘ಮಾ’ ಎಂದರೆ ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಜಾಗ ಅಥವಾ ವಿರಾಮ. ಇದನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದೇಶಕ್ಕೂ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರಿಸುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ವಿರಾಮ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚಿಸಿ ನೀಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
5. ವಾಬಿ-ಸಾಬಿ - ಅಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ
ವಾಬಿ-ಸಾಬಿ ಎಂಬುದು ಅಪೂರ್ಣತೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಜಪಾನೀಸ್ ಸೌಂದರ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಇದು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಳತೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಕಲಿತು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.
6. ಕೈಜೆನ್ - ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ
‘ಕೈಜೆನ್’ ಎಂದರೆ ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆ. ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಬದಲು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಮೂಲಭಾವನೆ.
ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ ಎದುರಾದಾಗ ಅದು ಭಾರವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಗತಿಯೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
7. ಶಿನ್ರಿನ್-ಯೋಕು - ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ
‘ಶಿನ್ರಿನ್-ಯೋಕು’ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಬಾತಿಂಗ್’ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಗಳು, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಮಯವು ಒತ್ತಡದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಬೇಕಾದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು
ಈ ಏಳು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ನಾಳೆ ಅನಗತ್ಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಮೊಬೈಲ್‌ನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯಬಹುದು.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದಣಿದಿರುವಾಗ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಬದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಶೋಗನೈ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಿದರೆ, ಎನ್ರ್ಯೋ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು, ಮಾ ವಿರಾಮ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕೈಜೆನ್ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡಲು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಳ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯ.
